Alechin: Aleksander Alechin, czwarty mistrz świata w szachach

0

Aleksander Aleksandrowicz Alechin, urodzony 31 października 1892 roku w Moskwie, był jednym z najwybitniejszych szachistów w historii, czwartym mistrzem świata. Na marzec 1946 roku, w momencie swojej śmierci, miał 53 lata. Jego życie, naznaczone burzliwymi wydarzeniami XX wieku, obejmowało zarówno niezliczone triumfy na szachownicach, jak i trudne doświadczenia wojenne oraz polityczne, które wpłynęły na jego losy. Po emigracji z Rosji Radzieckiej w 1921 roku, jego życie nabrało nowego wymiaru, a dzięki małżeństwu z Annelise Rüegg uzyskał możliwość osiedlenia się we Francji i zdobycia jej obywatelstwa. W latach 30. udowodnił swoje wszechstronne talenty, uzyskując doktorat, przez co znany był powszechnie jako „dr Alechin”.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na marzec 1946 roku miał 53 lata.
• Żona/Mąż: Poślubił Annelise Rüegg.
• Dzieci: Brak informacji w tekście.
• Zawód: Szachista, Mistrz Świata w szachach, teoretyk szachowy.
• Główne osiągnięcie: Czterokrotny Mistrz Świata w szachach, jedyny, który zmarł, posiadając tytuł.

Podstawowe informacje o Aleksandrze Alechinie

Dane biograficzne

Aleksander Aleksandrowicz Alechin urodził się 31 października 1892 roku (według starego stylu 19 października) w Moskwie, w ówczesnym Imperium Rosyjskim. Jego pełne rosyjskie imię brzmiało александрович алехин. Na moment śmierci 24 marca 1946 roku w portugalskim mieście Estoril, Alechin miał 53 lata. Jest on jedynym mistrzem świata w historii szachów, który zmarł, posiadając aktualny tytuł mistrzowski. Okoliczności jego zgonu do dziś pozostają niejasne, co dodaje aury tajemniczości jego życiu.

Pochodzenie i status społeczny

Aleksander Alechin wywodził się z bardzo zamożnej rosyjskiej rodziny szlacheckiej. Jego ojciec, Aleksander Iwanowicz Alechin, był właścicielem ziemskim i pełnił funkcję radcy stanu w konserwatywnej czwartej Dumie. Matka, Anisja Iwanowna Alechina, była córką bogatego przemysłowca. Takie pochodzenie zapewniało młodemu Aleksandrowi dostęp do najlepszej edukacji i możliwości rozwoju, co znacząco wpłynęło na jego późniejszą błyskotliwą karierę szachową.

Emigracja i obywatelstwo

Choć urodził się jako Rosjanin, dynamiczne zmiany polityczne w Rosji po rewolucji październikowej zmusiły go do emigracji. W 1921 roku opuścił Rosję Radziecką i osiedlił się we Francji, która stała się jego nowym domem. Od 1925 roku reprezentował Francję na arenie międzynarodowej, zdobywając francuskie obywatelstwo. Ta zmiana obywatelstwa otworzyła mu nowe możliwości rozwoju kariery szachowej na arenie światowej, pozwalając mu rywalizować bez przeszkód.

Wykształcenie

Aleksander Alechin posiadał solidne wykształcenie prawnicze. Po przeprowadzce do Petersburga pod koniec 1911 roku, wstąpił do Cesarskiej Szkoły Prawa dla Szlachty, kształcąc się w tym prestiżowym instytucie. Kontynuował studia prawnicze w latach 20. na prestiżowej Sorbonie w Paryżu, gdzie uzyskał stopień doktora. W latach 30. powszechnie tytułowano go „dr Alechinem”, co świadczy o jego akademickich osiągnięciach poza światem szachów.

Okoliczności śmierci

Aleksander Alechin zmarł nagle 24 marca 1946 roku w Estoril w Portugalii w wieku 53 lat. Jego śmierć była niespodziewana i otoczona tajemnicą, co sprawia, że do dziś pozostają one niewyjaśnione. Jest on jedynym mistrzem świata w historii szachów, który odszedł, mając wciąż w posiadaniu swój tytuł. Ta niezwykła okoliczność podkreśla jego dominację i pozycję w świecie szachów.

Życie prywatne Aleksandra Alechina

Małżeństwa

W życiu osobistym Aleksandra Alechina kluczową rolę odegrało jego drugie małżeństwo. 15 marca 1921 roku poślubił Annelise Rüegg, szwajcarską dziennikarkę i delegatkę Kominternu. Była ona od niego o trzynaście lat starsza. To właśnie małżeństwo z Annelise Rüegg umożliwiło mu legalne opuszczenie Rosji Radzieckiej i emigrację do Francji, co miało ogromny wpływ na dalszy przebieg jego życia i kariery szachowej, otwierając mu drogę do światowej kariery.

Kariera szachowa Aleksandra Alechina

Początki i pierwsze sukcesy

Przygodę z szachami Aleksander Alechin rozpoczął w bardzo młodym wieku, wykazując niezwykły talent. Swoją pierwszą znaną partię rozegrał w wieku zaledwie 10 lat, biorąc udział w turnieju korespondencyjnym rozpoczętym 3 grudnia 1902 roku. Już w wieku 16 lat, w 1909 roku, odniósł swój pierwszy znaczący sukces, wygrywając Wszechrosyjski Turniej Amatorski w Petersburgu. To zwycięstwo ugruntowało jego pozycję jako jednego z najsilniejszych graczy w Rosji i zapowiedziało jego przyszłe wielkie osiągnięcia w historii szachów.

Zdobycie i obrona tytułu Mistrza Świata

Szczytowym osiągnięciem w karierze Aleksandra Alechina było zdobycie tytułu mistrza świata w szachach. W 1927 roku w meczu rozegranym w Buenos Aires pokonał dominującego dotąd José Raúla Capablankę wynikiem +6−3=25. Było to ogromne zaskoczenie, ponieważ wcześniej Alechin nigdy nie wygrał z Capablancą ani jednej partii. Tytuł mistrza świata w szachach został zdobyty przez niego w spektakularnym stylu. W 1935 roku niespodziewanie stracił tytuł na rzecz Maxa Euwe, jednak wykazał się niezwykłą determinacją i odzyskał go w meczu rewanżowym w 1937 roku, co potwierdziło jego status jako najsilniejszego gracza świata. Jego panowanie jako niepokonany mistrz świata trwało do momentu śmierci.

Osiągnięcia turniejowe i reprezentacyjne

Aleksander Alechin był niezwykle aktywnym i utytułowanym uczestnikiem międzynarodowych turniejów szachowych, zdobywając liczne zwycięstwa. Pięciokrotnie reprezentował Francję na pierwszej szachownicy podczas Olimpiad Szachowych, za każdym razem zdobywając indywidualne nagrody, co świadczy o jego konsekwentnej grze na najwyższym poziomie. W latach 30. XX wieku całkowicie zdominował światowe turnieje, wygrywając najważniejsze zawody z ogromną przewagą nad konkurencją. Jego dominacja w tym okresie była bezprecedensowa w historii szachów.

Wkład teoretyczny w szachy

Alechin był nie tylko wybitnym graczem, ale także cenionym teoretykiem szachowym, który wzbogacił literaturę szachową. Jego nazwiskiem nazwano popularny debiut, znany jako „Obrona Alechina” (1.e4 Sf6). Wprowadził również liczne innowacje w wielu innych wariantach debiutowych, wpływając na rozwój strategii gry. Jego analizy i pomysły do dziś stanowią inspirację dla wielu późniejszych wybitnych arcymistrzów.

Wojna i okresy szczególne w życiu Alechina

Internowanie i problemy podczas wojen

Wybuch I wojny światowej zastał Aleksandra Alechina na turnieju w Mannheim w 1914 roku. Jako obywatel wrogiego państwa został internowany wraz z innymi rosyjskimi graczami w Rastatt. Podczas wojny domowej w Rosji, w 1919 roku, został oskarżony o powiązania z kontrwywiadem Białych i osadzony w celi śmierci przez odeską Czekę. Na Zachodzie pojawiły się nawet plotki o jego zamordowaniu, co ilustruje trudne i niebezpieczne czasy, w jakich przyszło mu żyć.

Służba i wyroki

Latem 1916 roku, w trakcie I wojny światowej, Aleksander Alechin służył w Związku Miast (rosyjski odpowiednik Czerwonego Krzyża) na froncie austriackim, gdzie niósł pomoc rannym żołnierzom. Jego życie było więc naznaczone nie tylko szachami, ale także zaangażowaniem w działania humanitarne w trudnych czasach konfliktów zbrojnych.

Kontrowersje i niejasności związane z Aleksandrem Alechinem

Relacje z reżimami i oskarżenia

Podczas II wojny światowej Aleksander Alechin brał udział w turniejach organizowanych przez III Rzeszę w Generalnym Gubernatorstwie i innych okupowanych krajach. W 1941 roku w „Pariser Zeitung” ukazała się seria artykułów pod jego nazwiskiem pt. „Szachy żydowskie i aryjskie”, które zawierały treści antysemickie. Po wojnie Alechin próbował się ich wypierać, jednak te wydarzenia rzuciły cień na jego postać i pozostają przedmiotem dyskusji.

Negocjacje i zarzuty

Przez wiele lat negocjacje w sprawie rewanżu z José Raúlem Capablancą kończyły się fiaskiem. Alechin twardo domagał się od rywala zebrania 10 000 dolarów w złocie, co stanowiło kwotę zaporową, utrudniającą zorganizowanie meczu. Był również oskarżany przez niektórych krytyków o publikowanie w swoich książkach wersji partii, które w rzeczywistości nie miały miejsca lub zostały przez niego upiększone post factum. Te zarzuty podważały wiarogodność jego dzieł, choć jego geniusz na szachownicy pozostawał niepodważalny.

Ciekawostki z życia Aleksandra Alechina

Praca zawodowa poza szachami

Poza szachami, Aleksander Alechin próbował swoich sił w innych dziedzinach. Przez krótki czas, w latach 1920–1921, pracował jako tłumacz dla Kominternu (Międzynarodówki Komunistycznej). Ta nietypowa praca pokazuje jego wszechstronność i otwartość na różne doświadczenia życiowe w burzliwych czasach.

Styl gry

Aleksander Alechin słynął z niezwykle agresywnego, wyobraźniowego stylu atakującego, który doskonale łączył z perfekcyjną techniką pozycyjną. Jego kombinacje na szachownicy były często zaskakujące i widowiskowe. Jego styl gry, pełen dynamiki i ofensywny, inspirował wielu szachistów i pozostawił trwały ślad w historii szachów jako jeden z najbardziej porywających.

Ostatnie negocjacje

W chwili śmierci w 1946 roku trwały zaawansowane rozmowy w sprawie zorganizowania meczu o mistrzostwo świata z radzieckim arcymistrzem Michaiłem Botwinnikiem. Ta potencjalna rywalizacja z jednym z najsilniejszych graczy tamtej epoki mogła przynieść kolejne emocjonujące rozdziały w historii szachów, jednak nie doszło do niej z powodu przedwczesnej śmierci Alechina.

Najważniejsze osiągnięcia Aleksandra Alechina

Rekordy w grze symultanicznej

Aleksander Alechin wielokrotnie udowadniał swoją wyjątkową umiejętność koncentracji i analizy, bijąc rekordy świata w grze symultanicznej „na ślepo”. W 1924 roku w Nowym Jorku zmierzył się jednocześnie z 26 przeciwnikami, nie widząc szachownicy. Rok później, w Paryżu, poprawił ten wynik, grając z 28 graczami. Te wyczyny świadczą o jego nadzwyczajnych zdolnościach i wytrzymałości, czyniąc go legendą również poza tradycyjnymi rozgrywkami.

Dominacja w latach 30.

Na początku lat 30. XX wieku Aleksander Alechin całkowicie zdominował światową scenę szachową. Wygrywał najważniejsze turnieje z ogromną przewagą nad konkurencją, potwierdzając swój status jako niekwestionowany lider i najsilniejszy szachista swoich czasów. Jego forma w tym okresie była imponująca i świadczyła o jego nieustannej pracy nad doskonaleniem swoich umiejętności.

Chronologia kariery Aleksandra Alechina

Aleksander Aleksandrowicz Alechin pozostaje w historii szachów jako postać niezwykła – nie tylko ze względu na swoje spektakularne zwycięstwa i tytuł mistrza świata, ale także przez złożoność jego życia, naznaczonego burzliwymi czasy historycznymi i osobistymi kontrowersjami. Pomimo trudnych momentów, takich jak internacja czy zarzuty dotyczące jego publikacji, jego wkład w rozwój teorii szachowej i inspirujący, agresywny styl gry na zawsze zapisały się w annałach tej królewskiej gry. Jego dziedzictwo jako jednego z największych graczy w historii jest niepodważalne.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Alexander_Alekhine