William Clark Gable, powszechnie znany jako Clark Gable, urodził się 1 lutego 1901 roku. Na dzień dzisiejszy, w październiku 2023 roku, miałby 112 lat. Na przestrzeni swojej niezwykle bogatej kariery aktorskiej, która trwała 37 lat, zyskał miano „Króla Hollywood”. Jego najbardziej pamiętne role, w tym niezapomniana kreacja Rhetta Butlera w „Przeminęło z wiatrem”, za którą otrzymał nominację do Oscara, na zawsze wpisały go do historii kina. Jego życie osobiste, naznaczone trudnymi doświadczeniami, w tym tragiczną śmiercią ukochanej żony Carole Lombard, miało znaczący wpływ na jego dalsze losy i twórczość.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na październik 2023 miałby 112 lat.
- Żona/Mąż: Trzykrotnie żonaty, z Josephine Dillon, Marią Franklin Willis i Carole Lombard.
- Dzieci: Córka Judy Lewis (ze związku z Lorettą Young).
- Zawód: Aktor filmowy.
- Główne osiągnięcie: Zdobywca Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego (1934), ikona kina, znany jako „Król Hollywood”.
William Clark Gable – Król Hollywood
Podstawowe informacje biograficzne
Prawdziwe imię i nazwisko oraz daty
William Clark Gable, znany przez większość życia jako Clark Gable, przyszedł na świat 1 lutego 1901 roku w Cadiz, w stanie Ohio. Choć jego pierwsze imię brzmiało William, po ojcu, przez całą swoją karierę zawodową posługiwał się wyłącznie drugim imieniem. Ojciec, William Henry Gable, pracował jako nafciarz, a swoje dziecko często czule nazywał „dzieciakiem” (the kid). Ta prosta, amerykańska proweniencja stanowiła kontrast dla jego późniejszej, olśniewającej kariery w Hollywood.
Przydomek i pozycja w branży
Przez dekady swojej obecności na wielkim ekranie, Clark Gable zyskał status jednej z najbardziej wpływowych postaci w przemyśle filmowym. Jego charyzma, męskość i talent sceniczny sprawiły, że otrzymał on nieoficjalny, lecz powszechnie uznany przydomek „The King of Hollywood”. Jego znaczenie dla kina zostało docenione również przez American Film Institute, które w 1999 roku umieściło go na siódmym miejscu listy największych męskich legend ekranu klasycznego kina Hollywood. Ten tytuł podkreśla jego trwałe miejsce w historii kinematografii.
Długość i intensywność kariery
Kariera Clarka Gable’a była niezwykle długa i intensywna. Trwała ona aż 37 lat, od 1924 do 1960 roku. W tym czasie aktor wystąpił w ponad 60 filmach fabularnych, stając się ikoną ekranu. Przez niemal trzy dekady utrzymywał on pozycję czołowego amanta (leading man), co jest rzadko spotykanym osiągnięciem w historii kina. Jego zdolność do utrzymania tak wysokiego statusu przez tak długi czas świadczy o jego niezwykłym talencie i uniwersalności.
Śmierć i miejsce spoczynku
Niestety, życie Clarka Gable’a zostało przerwane przedwcześnie. Zmarł 16 listopada 1960 roku w Los Angeles, mając zaledwie 59 lat. Bezpośrednią przyczyną zgonu był atak serca. W testamencie wyraził życzenie, aby zostać pochowanym obok swojej ukochanej trzeciej żony, Carole Lombard, która zginęła tragicznie w katastrofie lotniczej. Został pochowany w Forest Lawn Memorial Park w Glendale w Kalifornii, miejscu spoczynku wielu gwiazd Hollywood.
Rodzina i życie prywatne Clark Gable
Pochodzenie i rodzice
William Clark Gable był synem Williama Henry’ego „Willa” Gable’a, który pracował jako nafciarz, oraz Adeline z domu Hershelman. Różnice wyznaniowe w rodzinie – ojciec był protestantem, a matka katoliczką – miały niebagatelny wpływ na jego późniejsze życie i stanowiły zarzewie rodzinnych konfliktów, zwłaszcza po przedwczesnej śmierci matki.
Wczesna strata matki i jej konsekwencje
Tragiczne wydarzenie miało miejsce, gdy Clark miał zaledwie dziesięć miesięcy. Jego matka zmarła, co doprowadziło do poważnego sporu między ojcem a rodziną Hershelmanów. Wszyscy starali się o prawo do wychowania młodego chłopca, a ich spory dotyczyły przede wszystkim kwestii religijnych, co stanowiło trudne doświadczenie dla małego Clarka.
Rola macochy w wychowaniu
W kwietniu 1903 roku, ojciec Clarka, William Henry Gable, ożenił się ponownie z Jennie Dunlap. To właśnie ona odegrała kluczową rolę w wychowaniu przyszłego gwiazdora. Jennie Dunlap zadbała o jego nienaganny wygląd, nauczyła go dobrych manier oraz gry na pianinie. Jej wpływ stanowił znaczący kontrast w stosunku do surowego wychowania ojca, który kładł nacisk przede wszystkim na ciężką pracę fizyczną.
Małżeństwa Clarka Gable’a
Clark Gable był żonaty trzykrotnie. Jego pierwszą żoną, poślubioną w 1924 roku, była jego trenerka aktorska, Josephine Dillon, która była od niego o 17 lat starsza. Dillon odegrała kluczową rolę w kształtowaniu jego wczesnej kariery, finansując jego leczenie i nauczając go kontroli głosu oraz poprawiając postawę. Drugie małżeństwo zawarł z Marią Franklin Willis. Jego trzecią i ostatnią żoną była aktorka Carole Lombard, którą poślubił w 1939 roku. Ich małżeństwo uchodziło za jedno z najszczęśliwszych w Hollywood, jednak zakończyło się tragicznie w 1942 roku.
Związek z Carole Lombard i tragiczna strata
Najważniejszym związkiem w życiu Clarka Gable’a było jego trzecie małżeństwo z aktorką Carole Lombard, które zawarł w 1939 roku. Ich związek uchodził za jeden z najszczęśliwszych i najbardziej burzliwych w całym Hollywood. Niestety, ich wspólna droga zakończyła się tragicznie w 1942 roku, gdy Carole Lombard zginęła w katastrofie lotniczej. Ta strata pogrążyła Gable’a w głębokiej depresji i skłoniła go do podjęcia nieoczekiwanej decyzji o zaciągnięciu się do wojska.
Dzieci Clark Gable
Clark Gable miał dwoje dzieci. Jedną z nich była córka Judy Lewis, której ojcostwo było wynikiem romansu z aktorką Lorettą Young. Romans ten miał miejsce podczas pracy nad filmem „Zew krwi” (ang. „The Call of the Wild”) w 1935 roku. Przez wiele lat fakt ten był starannie ukrywany przed opinią publiczną, a sama Judy dowiedziała się o swoim pochodzeniu dopiero jako dorosła kobieta. Ta tajemnica stanowiła nieodłączną część życia prywatnego aktora.
Kariera zawodowa Clark Gable
Początki kariery i inspiracja
Decyzję o poświęceniu się aktorstwu Clark Gable podjął w wieku 17 lat, po tym, jak na własne oczy zobaczył spektakl „The Bird of Paradise”. Jednakże, aby móc rozpocząć profesjonalną karierę, musiał poczekać, aż ukończy 21 lat. Dopiero wtedy otrzymał 300 dolarów spadku z funduszu powierniczego rodziny Hershelmanów, co pozwoliło mu na pierwsze kroki w świecie sztuki.
Praca w teatrze i nieme kino
Zanim Clark Gable stał się rozpoznawalną gwiazdą filmową, jego droga wiodła przez objazdowe teatry (tzw. „tent shows”), gdzie zdobywał pierwsze szlify aktorskie. Pracował również jako sprzedawca krawatów w domu towarowym Meier & Frank w Portland. Te doświadczenia, choć dalekie od blasku fleszy, stanowiły ważny etap jego kształtowania się jako artysty.
Przełom w „Ich noce” (1934)
Prawdziwy przełom w karierze Clarka Gable’a nastąpił w 1934 roku. Za rolę w komedii Franka Capry „It Happened One Night” (pol. „Ich noce”) zdobył on Oscara dla najlepszego aktora. Sukces ten był o tyle zaskakujący, że Gable został „wypożyczony” do mniejszego studia Columbia Pictures w ramach kary za niesubordynację wobec wytwórni MGM. Film okazał się jednak wielkim hitem, a kreacja Gable’a ugruntowała jego pozycję jako czołowego aktora epoki.
Rola Rhetta Butlera
W 1939 roku Clark Gable wcielił się w postać Rhetta Butlera w monumentalnej produkcji „Przeminęło z wiatrem” (ang. „Gone with the Wind”). Ta rola przyniosła mu trzecią nominację do Oscara i na zawsze zapisała go w historii popkultury. Do dziś jego kreacja Rhetta Butlera jest uznawana za jedną z najbardziej ikonicznych ról męskich wszech czasów, definiując postać charyzmatycznego i niepokornego bohatera.
Ostatni występ w „Skłóconych z losem”
Ostatnią rolą w dorobku Clarka Gable’a był występ w filmie „The Misfits” (pol. „Skłóceni z losem”) z 1961 roku. Wcielił się tam w postać starzejącego się kowboja, partnerując na ekranie Marilyn Monroe. Zdjęcia do filmu były wyczerpujące fizycznie dla aktora, a zaledwie dziesięć dni po zakończeniu prac na planie Gable zmarł. Film ten, choć nie był kasowym sukcesem, stanowił symboliczny koniec jego długiej i bogatej kariery.
Nagrody i osiągnięcia Clark Gable
Nagroda Akademii (Oscar) za „Ich noce”
W 1934 roku Clark Gable otrzymał prestiżową statuetkę Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego za rolę w filmie „It Happened One Night”. Był to historyczny moment, ponieważ film ten jako pierwszy w historii kina zdobył tzw. „Wielką Piątkę” Oscarów – nagrody w kategoriach: najlepszy film, najlepszy reżyser, najlepszy scenariusz, najlepszy aktor i najlepsza aktorka. To osiągnięcie podkreślało wyjątkowość zarówno filmu, jak i kreacji Gable’a.
Nominacje do Oscara
Oprócz wygranej w 1934 roku, Clark Gable był nominowany do nagrody Akademii jeszcze dwukrotnie. Pierwsza nominacja miała miejsce w 1935 roku za rolę Fletchera Christiana w filmie „Bunt na Bounty” (ang. „Mutiny on the Bounty”). Druga nominacja przyszła w 1939 roku za niezapomnianą postać Rhetta Butlera w epickiej produkcji „Przeminęło z wiatrem”. Te nominacje świadczą o jego stałej obecności w czołówce najlepszych aktorów swojego pokolenia.
Służba wojskowa Clark Gable
Służba w United States Army Air Forces
Po tragicznej śmierci ukochanej żony, Carole Lombard, w 1942 roku, Clark Gable podjął zaskakującą decyzję. Mimo ukończonych 41 lat i sprzeciwu ze strony wytwórni MGM, zaciągnął się do United States Army Air Forces. Służył jako strzelec pokładowy i filmowiec, biorąc udział w pięciu misjach bojowych nad Europą, w tym nad terytorium Niemiec. Jego decyzja była wyrazem żałoby i chęci zaangażowania się w walkę podczas II wojny światowej.
Stopień majora i odznaczenia wojskowe
Clark Gable zakończył swoją służbę wojskową w stopniu majora. Za swoje zasługi i odwagę podczas misji bojowych został odznaczony licznymi wyróżnieniami, w tym prestiżowym Distinguished Flying Cross (Zaszczytnym Krzyżem Lotniczym) oraz Air Medal. Jego wojskowa kariera była kolejnym, nieoczekiwanym rozdziałem w życiu gwiazdora, pokazującym jego głębokie zaangażowanie i patriotyzm.
Kontrowersje i skandale
Odrzucenie przez Warner Bros.
Na początku swojej kariery Clark Gable doświadczył bolesnego odrzucenia. Darryl F. Zanuck z wytwórni Warner Bros. odrzucił go podczas testów do filmu „Mały Cezar”, twierdząc brutalnie, że Gable ma „za duże uszy i wygląda jak małpa”. Ta ocena, uznawana dziś za jedną z najsłynniejszych błędnych ocen talentu w historii Hollywood, mogła złamać karierę wielu początkujących aktorów, ale nie Clarka Gable’a.
Romans z Joan Crawford
Jednym z najbardziej głośnych romansów w historii Hollywood był związek Clarka Gable’a z aktorką Joan Crawford. Ich relacja, nazwana przez dziennikarkę Adelę Rogers St. Johns „romansem, który niemal spalił Hollywood”, była tak intensywna, że Louis B. Mayer, szef MGM, groził obojgu zerwaniem kontraktów, jeśli nie zaprzestaną swoich prywatnych spotkań. Intymność i chemia między nimi były jednak na tyle silne, że stanowiły temat wielu plotek i spekulacji.
Ciekawostki i mniej znane fakty o Clark Gable
Talent mechaniczny i pasja do maszyn
Od najmłodszych lat Clark Gable przejawiał duże zdolności techniczne. Uwielbiał naprawiać samochody ze swoim ojcem, a ta pasja do mechaniki towarzyszyła mu przez całe życie. Często widywano go w garażu, gdzie z zapałem oddawał się majsterkowaniu przy silnikach.
Zamiłowanie do literatury
Mimo wizerunku twardziela i niepokornego amanta, Clark Gable skrywał w sobie zamiłowanie do literatury. W zaufanym gronie potrafił z pamięci recytować sonety Williama Shakespeare’a, co świadczyło o jego wykształceniu i głębokim szacunku dla sztuki słowa.
Wpływ na modę męską
Istnieje popularna legenda, która mówi o znaczącym wpływie Clarka Gable’a na modę męską. Po scenie w filmie „It Happened One Night” (1934), w której aktor zdejmuje koszulę, ukazując, że nie nosi pod nią podkoszulka, sprzedaż męskiej bielizny w Stanach Zjednoczonych drastycznie spadła. Choć jest to anegdota, pokazuje ona, jak wielki wpływ Gable miał na kulturę popularną i codzienne nawyki Amerykanów.
Najważniejsze filmy Clarka Gable’a
Kluczowe role w karierze
Clark Gable zagrał w ponad 60 filmach, ale kilka ról na stałe wpisało się w kanon kina. Do najważniejszych należą:
- „It Happened One Night” (1934) – rola Petera Warne’a, za którą zdobył Oscara dla najlepszego aktora.
- „Mutiny on the Bounty” (1935) – rola Fletchera Christiana, przyniosła mu nominację do Oscara.
- „Gone with the Wind” (1939) – niezapomniana kreacja Rhetta Butlera, która przyniosła mu kolejną nominację do Oscara i status ikony kina.
- „Mogambo” (1953) – rola Victora Marswell’a.
- „The Misfits” (1961) – ostatnia rola, jako starzejący się kowboj.
Nagrody i wyróżnienia Clarka Gable’a
Nagroda Akademii (Oscar)
Clark Gable otrzymał jedną Nagrodę Akademii (Oscara) w kategorii najlepszy aktor pierwszoplanowy za rolę w filmie „It Happened One Night” w 1934 roku.
Nominacje do Oscara
Oprócz zdobytego Oscara, Clark Gable był nominowany do tej nagrody jeszcze dwukrotnie:
- 1935 – za rolę Fletchera Christiana w filmie „Bunt na Bounty”
- 1939 – za postać Rhetta Butlera w filmie „Przeminęło z wiatrem”
Kariera wojskowa Clarka Gable’a
Służba w lotnictwie
Po śmierci żony Carole Lombard w 1942 roku, Clark Gable, mimo swojego wieku (41 lat), wstąpił do United States Army Air Forces. Służył jako strzelec pokładowy i filmowiec, uczestnicząc w pięciu misjach bojowych nad Europą. Zakończył służbę w stopniu majora, odznaczony m.in. Distinguished Flying Cross i Air Medal.
Warto wiedzieć: Tytuł „Króla Hollywood” nadany Clarkowi Gable’owi świadczy o jego dominującej pozycji i wpływie na przemysł filmowy przez dekady jego kariery.
Clark Gable przeszedł drogę od skromnych początków do statusu „Króla Hollywood”, pozostawiając po sobie bogate dziedzictwo filmowe i niezapomniane kreacje. Jego życie, naznaczone zarówno sukcesami, jak i tragediami, stanowi fascynujący rozdział w historii kina. Jego determinacja w dążeniu do celu, mimo osobistych tragedii, jest inspirującym przykładem dla kolejnych pokoleń artystów i widzów.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Na co zmarł Clark Gable?
Clark Gable zmarł na atak serca 16 listopada 1960 roku. Był wówczas hospitalizowany z powodu zakrzepicy tętnicy wieńcowej.
Ile żon miał Clark Gable?
Clark Gable był żonaty pięć razy. Jego żonami były Josephine Dillon, Rhea Franklin Sherman, Frances Evelyn Stewart, Kay Williams i Carole Lombard.
Czy Vivien Leigh lubiła Clarka Gable’a?
Relacja między Vivien Leigh a Clarkiem Gable’em była skomplikowana. Chociaż pracowali razem nad „Przeminęło z wiatrem” i stworzyli niezapomnianą parę na ekranie, prywatnie ich stosunki były napięte, a Leigh często wyrażała frustrację jego zachowaniem na planie.
Jak długo Clark Gable i Carole Lombard byli małżeństwem?
Clark Gable i Carole Lombard byli małżeństwem od 1939 roku do śmierci Lombard w wypadku lotniczym w 1942 roku. Ich związek trwał więc nieco ponad trzy lata, ale jest uważany za jeden z największych romansów Hollywood.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Clark_Gable
