Ennio Morricone, urodzony 10 listopada 1928 roku w Rzymie, był legendarnym włoskim kompozytorem, dyrygentem i orkiestratorem, którego twórczość zdefiniowała muzykę filmową na dekady. Zmarł 6 lipca 2020 roku w wieku 91 lat, pozostawiając po sobie dziedzictwo jednego z najbardziej płodnych kompozytorów w historii kina. Jego życie osobiste było nierozerwalnie związane z żoną Marią Trivią, z którą spędził 64 lata aż do swojej śmierci w 2020 roku; Maria nie tylko była jego partnerką życiową, ale także pisała teksty do jego kompozycji, w tym do nagrodzonej Oscarem ścieżki dźwiękowej do filmu „Misja”.
Ennio Morricone na [lipiec 2020] miał 91 lat. Był mężem Marii Travii i ojcem czwórki dzieci. Jego zawód to kompozytor, dyrygent i orkiestrator. Jego głównym osiągnięciem jest stworzenie około 500 ścieżek dźwiękowych do filmów i produkcji telewizyjnych, które zrewolucjonizowały muzykę filmową.
Ennio Morricone: Biografia Mistrza Muzyki Filmowej
Podstawowe informacje o życiu i karierze
Ennio Morricone, jeden z najwybitniejszych twórców muzyki filmowej, urodził się 10 listopada 1928 roku w Rzymie. Zmarł 6 lipca 2020 roku w wieku 91 lat. Jego długa i owocna kariera, trwająca od 1946 do 2020 roku, przyniosła mu status ikony i miano jednego z najbardziej płodnych kompozytorów w historii kina. Znany powszechnie jako „Maestro”, artysta posługiwał się również pseudonimami, takimi jak Dan Savio czy Leo Nichols, zwłaszcza na początku swojej drogi zawodowej. Jego wszechstronne wykształcenie muzyczne pozwoliło mu swobodnie poruszać się w różnych gatunkach, od muzyki klasycznej i jazzu, po pop, rock i awangardę. Dorobek Morricone jest zdumiewający – ponad 400 ścieżek dźwiękowych do filmów i produkcji telewizyjnych oraz ponad 100 dzieł muzyki klasycznej czyni go jednym z rekordzistów w branży muzycznej.
Rodzina i życie prywatne
Ennio Morricone był synem Libery Ridolfi i Mario Morricone. Jego ojciec, zawodowy trębacz grający w orkiestrach muzyki lekkiej, miał znaczący wpływ na młodego Ennio, będąc jego pierwszym nauczycielem gry na instrumentach i czytania nut. Kluczowym elementem życia osobistego kompozytora było jego małżeństwo z Marią Travią, które trwało od 1956 roku aż do jego śmierci w 2020 roku. Maria Travia była nie tylko jego partnerką życiową, ale także wspierała go twórczo, pisząc teksty do wielu jego kompozycji, w tym do nagrodzonej Oscarem ścieżki dźwiękowej do filmu „Misja”. Ciekawostką z dzieciństwa Morricone jest fakt, że uczęszczał do tej samej szkoły podstawowej co Sergio Leone, z którym po latach stworzył jeden z najbardziej pamiętnych duetów reżysersko-kompozytorskich w historii kina. Ennio Morricone miał czworo dzieci, ale ich imiona i daty urodzenia nie są powszechnie znane.
Droga zawodowa i przełomy
Kariera Ennio Morricone rozpoczęła się już w latach 40. XX wieku od gry na trąbce w zespołach jazzowych. W 1950 roku podjął pracę jako aranżer studyjny, przygotowując między innymi utwór „Mamma Bianca” dla Narciso Parigiego. Choć w 1958 roku rozpoczął pracę dla włoskiego nadawcy publicznego RAI, zrezygnował z niej już pierwszego dnia po odkryciu wewnętrznego przepisu zabraniającego emisji muzyki skomponowanej przez pracowników firmy. Przełomem w karierze filmowej okazał się rok 1961 i jego debiut przy filmie „Faszysta” w reżyserii Luciano Salce. Wcześniej przez lata funkcjonował jako „ghost writer”, tworząc muzykę przypisywaną innym, znanym kompozytorom.
Międzynarodową sławę Morricone zdobył w latach 1960–1975 dzięki owocnej współpracy z reżyserem Sergio Leone. Ich wspólne dzieła, znane jako „Trylogia dolarowa”, na zawsze wpisały się w historię kina. Szczególnie ścieżka dźwiękowa do filmu „Pewnego razu na Dzikim Zachodzie” osiągnęła spektakularny sukces, sprzedając się w nakładzie około 10 milionów egzemplarzy i stając się jednym z najlepiej sprzedających się soundtracków na świecie. W Hollywood kompozytor współpracował z największymi reżyserami, takimi jak Brian De Palma, Quentin Tarantino, John Carpenter czy Oliver Stone, tworząc niezapomniane kompozycje do takich hitów jak „Nietykalni”, „Coś” czy „Nienawistna ósemka”. Jego muzyka do spaghetti westernów, w tym do filmów takich jak „Dobry, zły i brzydki” (1966) czy „Za garść dolarów”, stała się synonimem gatunku. Twórczość Morricone obejmuje również muzykę do produkcji telewizyjnych, takich jak „Marco Polo” czy „Ośmiornica”.
Wybitne nagrody i osiągnięcia
Po pięciu wcześniejszych nominacjach do Oscara za najlepszą muzykę oryginalną, między innymi za filmy „Misja” i „Maléna”, Ennio Morricone w końcu zdobył upragnioną statuetkę w 2016 roku za film „Nienawistna ósemka” Quentina Tarantino, mając wówczas 87 lat. Wcześniej, w 2007 roku, Amerykańska Akademia Filmowa uhonorowała go Oscarem Honorowym za „wspaniały i wieloaspektowy wkład w sztukę muzyki filmowej”, co było wyrazem uznania dla całokształtu jego niezwykłej twórczości. Lista nagród Morricone jest imponująca i obejmuje trzy nagrody Grammy, trzy Złote Globy, sześć nagród BAFTA oraz dziesięć statuetek David di Donatello. W 2010 roku otrzymał również prestiżową Polar Music Prize.
Warto wiedzieć: Ścieżka dźwiękowa do filmu „Dobry, zły i brzydki” z 1966 roku, uznawana za jedno z najbardziej rozpoznawalnych i wpływowych dzieł w historii muzyki, została w 2008 roku wprowadzona do Grammy Hall of Fame.
Najważniejsze nagrody i wyróżnienia Ennio Morricone:
- Oscar (2016) za film „Nienawistna ósemka”
- Oscar Honorowy (2007)
- 3 nagrody Grammy
- 3 Złote Globy
- 6 nagród BAFTA
- 10 statuetek David di Donatello
- Polar Music Prize (2010)
- Grammy Hall of Fame (za ścieżkę dźwiękową do „Dobry, zły i brzydki”, 2008)
Muzyczne eksperymenty i wpływy
Ennio Morricone był znaczącą postacią włoskiej sceny muzycznej, czego dowodem było jego członkostwo w „Il Gruppo” (Gruppo di Improvvisazione Nuova Consonanza) w latach 1966–1980. Był to jeden z pierwszych kolektywów kompozytorów eksperymentalnych, skupiający się na awangardowej improwizacji, co świadczy o jego otwarciu na nowe brzmienia i formy. Jako aranżer w RCA Victor współpracował z wieloma gigantami muzyki popularnej. Dla Paula Anki współtworzył hit „Ogni volta”, który sprzedał się w nakładzie 3 milionów egzemplarzy, a dla włoskiej diwy Miny zaaranżował utwór „Se telefonando”. W 1969 roku współzałożył Forum Music Village w Rzymie, prestiżowe studio nagraniowe, które stało się ważnym ośrodkiem europejskiej produkcji muzycznej.
Wpływ Morricone na innych artystów jest nieoceniony. Do inspiracji jego twórczością przyznawali się tacy giganci jak Hans Zimmer, Metallica (która otwiera swoje koncerty utworem „The Ecstasy of Gold”), Muse, Radiohead czy Dire Straits, potwierdzając uniwersalność i ponadczasowość jego muzyki. Jego charakterystyczne brzmienia, często łączące instrumenty klasyczne z nietypowymi dźwiękami, wywarły ogromny wpływ na gatunki takie jak spaghetti western.
Edukacja muzyczna i formacja artystyczna
Zdolności muzyczne Ennio Morricone ujawniły się już w bardzo młodym wieku. W 1940 roku, zaledwie w wieku 12 lat, wstąpił do Konserwatorium Świętej Cecylii. Co niezwykłe, czteroletni program harmonii ukończył w rekordowym czasie sześciu miesięcy. Studiował grę na trąbce, kompozycję oraz muzykę chóralną pod kierunkiem wybitnego kompozytora Goffredo Petrassiego, któremu Morricone w późniejszych latach dedykował swoje utwory koncertowe. Swoją formalną edukację zakończył z najwyższymi wyróżnieniami, zdobywając dyplom z trąbki w 1946 roku, z instrumentacji dla orkiestr dętych w 1952 roku oraz z kompozycji w 1954 roku. Te osiągnięcia stanowiły solidny fundament dla jego dalszej, błyskotliwej kariery.
Ciekawostki z życia kompozytora
Już w wieku sześciu lat Ennio Morricone tworzył swoje pierwsze kompozycje, co świadczy o jego niezwykłym talencie, który był od najmłodszych lat pielęgnowany przez rodziców. Choć kojarzony jest przede wszystkim z kinem, jego twórczość objęła również wielkie produkcje telewizyjne, takie jak serial „Marco Polo”, „Ośmiornica” (La piovra) czy biograficzny film o papieżu „Karol: Człowiek, który został papieżem”. W 1987 roku podjął nietypową, ale owocną współpracę z brytyjskim duetem synth-popowym Pet Shop Boys, współtworząc z nimi utwór „It Couldn’t Happen Here”. W 1941 roku, jako młody student, otrzymał swoje pierwsze poważne doświadczenie zawodowe, zostając wybrany do Orkiestry Operowej pod dyrekcją Carlo Zecchiego na trasę koncertową po regionie Veneto.
Najważniejsze filmy, do których muzykę skomponował Ennio Morricone:
- Trylogia dolarowa (m.in. „Za garść dolarów”, „Za kilka dolarów więcej”, „Dobry, zły i brzydki”)
- „Pewnego razu na Dzikim Zachodzie”
- „Nietykalni”
- „Coś”
- „Nienawistna ósemka”
- „Misja”
- „Maléna”
- „Karol: Człowiek, który został papieżem”
- „Marco Polo”
- „Ośmiornica”
Kluczowe daty w karierze Ennio Morricone:
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1940 | Rozpoczęcie nauki w Konserwatorium Świętej Cecylii |
| 1946 | Uzyskanie dyplomu z trąbki |
| 1950 | Praca jako aranżer studyjny |
| 1956 | Ślub z Marią Travią |
| 1958 | Krótka praca dla RAI |
| 1961 | Debiut filmowy w filmie „Faszysta” |
| 1960–1975 | Współpraca z Sergio Leone i „Trylogia dolarowa” |
| 1966 | Premiera filmu „Dobry, zły i brzydki” |
| 1966–1980 | Członkostwo w „Il Gruppo” |
| 1969 | Współzałożenie Forum Music Village |
| 1987 | Współpraca z Pet Shop Boys |
| 2007 | Oscar Honorowy |
| 2010 | Otrzymanie Polar Music Prize |
| 2016 | Oscar za film „Nienawistna ósemka” |
| 2020 | Śmierć kompozytora |
Ennio Morricone, jeden z najbardziej wpływowych kompozytorów muzyki filmowej wszech czasów, pozostawił po sobie dziedzictwo niezliczonych arcydzieł, które na zawsze zmieniły oblicze kina. Jego wszechstronność, innowacyjność i głębokie zrozumienie emocji ludzkich sprawiły, że jego twórczość stała się nieodłącznym elementem światowej kultury.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Na co zmarł Ennio Morricone?
Ennio Morricone zmarł z powodu powikłań po upadku, którego doznał w sierpniu 2020 roku. Przyczyną śmierci były komplikacje po złamaniu kości udowej.
Z czego najbardziej znany jest Ennio Morricone?
Ennio Morricone jest najbardziej znany ze swojej twórczości muzycznej do filmów, zwłaszcza spaghetti westernów Sergia Leone. Jego charakterystyczne melodie, wykorzystujące nietypowe instrumenty i wokalizy, stały się ikoną kina.
Ile Oscarów zdobył Ennio Morricone?
Ennio Morricone zdobył jednego Oscara za muzykę do filmu „Nienawistna ósemka” Quentina Tarantino. Wcześniej był wielokrotnie nominowany do tej nagrody.
W jakich filmach jest muzyką Ennio Morricone?
Muzyka Ennio Morricone pojawiła się w setkach filmów, w tym w takich klasykach jak „Dobry, zły i brzydki”, „Dawno temu w Ameryce”, „Misja”, „Cinema Paradiso” czy „Nienawistna ósemka”. Jego twórczość obejmuje szeroki wachlarz gatunków filmowych.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Ennio_Morricone
