Francis Drake: Angielski żeglarz, odkrywca i korsarz Sir Francis Drake

0

Sir Francis Drake (ok. 1540 – 1596) był wybitnym angielskim żeglarzem, odkrywcą i korsarzem, który zasłynął jako pierwszy Anglik dowodzący wyprawą opłynął świat dookoła w latach 1577–1580. Jego życie, naznaczone zarówno heroizmem, jak i kontrowersjami, uczyniło go jedną z najbardziej fascynujących postaci epoki elżbietańskiej. Od młodości związany z morzem, Drake szybko piął się po szczeblach kariery, stając się symbolem angielskiej potęgi morskiej i budząc postrach wśród hiszpańskich przeciwników. Jego dokonania, w tym słynna wyprawa dookoła świata, na zawsze wpisały go w annały historii żeglugi.

W związku z jego działalnością przeciwko hiszpańskim posiadłościom, otrzymał od Hiszpanów przydomek „El Draque” (Smok). Był najstarszym z dwunastu synów protestanckiego rolnika Edmunda Drake’a. Jego dziedzictwo jest złożone i nadal budzi dyskusje, pozostając jedną z najbardziej kontrowersyjnych i fascynujących postaci w historii żeglugi.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Około 56 lat w momencie śmierci.
• Żona/Mąż: Dwukrotnie żonaty: z Mary Newman i Elizabeth Sydenham.
• Dzieci: Brak informacji o dzieciach.
• Zawód: Żeglarz, odkrywca, korsarz, admirał.
• Główne osiągnięcie: Pierwszy Anglik dowodzący wyprawą dookoła świata (1577-1580).

Podstawowe Informacje o Sir Francis Drake

Sir Francis Drake urodził się około 1540 roku, z szacunkami daty urodzenia wahającymi się między 1539 a 1544 rokiem. Jego miejsce narodzin to Crowndale Farm w Tavistock, w hrabstwie Devon w Anglii. Szacuje się, że w 1581 roku miał około 42 lat, na podstawie miniatury wykonanej przez Nicholasa Hilliarda, co sugeruje rok urodzenia bliski 1539.

Drake był przede wszystkim angielskim żeglarzem, odkrywcą i korsarzem. Jego status społeczny i zawodowy ewoluował od młodego czeladnika do jednego z najbardziej znanych dowódców morskich swojej epoki. Jako pierwszy Anglik, dowodził drugą w historii wyprawą, która opłynęła świat dookoła w latach 1577–1580. Ze względu na swoją niszczycielską działalność przeciwko hiszpańskim posiadłościom, Hiszpanie nadali mu przydomek „El Draque” (Smok), co w starohiszpańskim było bezpośrednim nawiązaniem do jego nazwiska i budzącej postrach natury.

Rodzina i Życie Prywatne Sir Francis Drake

Francis Drake był najstarszym z dwunastu synów Edmunda Drake’a (1518–1585), który był protestanckim rolnikiem, oraz jego żony Mary Mylwaye. Jego ojciec, Edmund Drake, otrzymał posadę duszpasterza ludzi służących w Królewskiej Marynarce Wojennej, co mogło wpłynąć na wczesne zainteresowanie syna morzem.

W 1549 roku, w wieku około dziewięciu lat, rodzina Drake’ów musiała uciekać z Devon do Kentu z powodu prześladowań religijnych, które miały miejsce podczas Rebelii Modlitewników (Prayer Book Rebellion). To wydarzenie miało głęboki wpływ na ukształtowanie silnych protestanckich przekonań Francisa Drake’a.

W życiu osobistym Drake był żonaty dwukrotnie. W 1569 roku poślubił Mary Newman, z którą był związany aż do jej śmierci w 1581 roku. W 1585 roku, w okresie, gdy był już sławnym i bogatym bohaterem narodowym po opłynięciu świata, ożenił się z Elizabeth Sydenham.

Początki Kariery i Handel Niewolnikami

W młodości Francis został oddany pod opiekę krewnego, Williama Hawkinsa, wpływowego kapitana z Plymouth. Tam pobierał pierwsze nauki żeglarskiego rzemiosła, które okazały się kluczowe dla jego przyszłej kariery. Właściciel małego barku, u którego Drake służył jako czeladnik, był tak zadowolony z jego pracy, że zapisał mu statek w testamencie, czyniąc go młodym armatorem. To doświadczenie dało mu wczesną samodzielność i możliwość rozwijania swoich umiejętności nawigacyjnych.

W latach 1562–1569, Francis Drake brał udział w wyprawach swojego kuzyna Johna Hawkinsa, które miały charakter handlu niewolnikami. Wyprawy te polegały na porywaniu ludzi w Afryce Zachodniej i nielegalnej sprzedaży ich w hiszpańskich koloniach w Ameryce. Szacuje się, że podczas czterech wypraw, w których brał udział Drake, zniewolono około 1200 Afrykanów, a trzy razy tyle mogło zginąć podczas walk i transportu.

Podczas swojej ostatniej wspólnej wyprawy z Hawkinsem w 1568 roku, Drake dowodził statkiem „Judith”. Flota została zaatakowana przez Hiszpanów w meksykańskim porcie San Juan de Ulúa, co zakończyło się klęską Anglików. Ta bitwa pod San Juan de Ulúa była znaczącym wydarzeniem, które mogło wpłynąć na jego późniejszą niechęć do Hiszpanii.

Wyprawa Dookoła Świata (1577–1580)

Wyprawa, która przyniosła mu nieśmiertelną sławę, rozpoczęła się 15 grudnia 1577 roku. Sir Francis Drake wyruszył z Anglii na pokładzie swojego okrętu flagowego, pierwotnie nazywanego „Pelican”, z zamiarem wpłynięcia na Pacyfik i eksploracji nieznanych terenów. Podróż ta miała być nie tylko demonstracją angielskiej potęgi morskiej, ale także okazją do zdobycia bogactw z hiszpańskich kolonii.

Podczas wyprawy doszło do dramatycznego wydarzenia. W 1578 roku, Drake oskarżył swojego przyjaciela Thomasa Doughty’ego o bunt i czary. Po procesie na pokładzie statku, Doughty został ścięty, co pokazało bezwzględność Drake’a w utrzymywaniu dyscypliny wśród załogi. W trakcie rejsu, jego główny statek „Pelican” został przemianowany na „Golden Hind” (Złota Łania).

W 1579 roku Drake wylądował na wybrzeżu dzisiejszej Kalifornii, nazywając te tereny „Nova Albion” (Nowy Albion) i ogłaszając je własnością królowej Elżbiety I. To odkrycie stanowiło bezpośrednie wyzwanie dla hiszpańskiej dominacji w Ameryce Północnej. Drake powrócił do Plymouth 26 września 1580 roku, przywożąc ogromne ilości przypraw oraz hiszpańskiego złota i srebra, co uczyniło go niezwykle bogatym człowiekiem.

Skarby te, zdobyte między innymi z hiszpańskich transportów srebra, jak zdobycie 20 ton kruszcu w Nombre de Dios w 1573 roku, przyczyniły się do jego ogromnej fortuny z korsarstwa. Według współczesnych analiz, Drake zajmuje 2. miejsce na liście najlepiej zarabiających piratów w historii, z majątkiem szacowanym w przeliczeniu na wartość z 2024 roku na około 167,9 miliona dolarów.

Działalność Wojenna i Polityczna

Po swoim triumfalnym powrocie z wyprawy dookoła świata, Francis Drake stał się angielskim bohaterem narodowym. W 1581 roku królowa Elżbieta I nadała mu tytuł Knight Bachelor, pasując go na rycerza podczas ceremonii odbywającej się na pokładzie „Golden Hind”. Był to symbol uznania królowej dla jego osiągnięć na oceanach.

Drake był również aktywnym politykiem, zasiadając w parlamencie jako reprezentant trzech różnych okręgów: Camelford (1581), Bossiney (1584) oraz Plymouth (1593), służąc swojemu miastu nie tylko jako żeglarz, ale i poseł.

W 1587 roku, w ramach działań wyprzedzających atak Hiszpanii, Drake dokonał śmiałego rajdu na port w Kadyksie, niszcząc wiele okrętów wojennych. Ten atak, nazwany przez Drake’a „przypalaniem brody królowi Hiszpanii”, opóźnił wypłynięcie Wielkiej Armady o rok. W 1588 roku, podczas próby inwazji Hiszpanii na Anglię, Drake pełnił kluczową funkcję wiceadmirała floty angielskiej, będąc zastępcą lorda Howarda z Effingham. Odegrał on kluczową rolę w rozbiciu hiszpańskich sił.

Jednak rok po sukcesie przeciwko Hiszpanom, Drake dowodził tzw. Angielską Armadą w 1589 roku, która zakończyła się katastrofą i finansową klęską.

Majątek i Finanse

Dzięki udanym napadom na hiszpańskie transporty srebra, w tym zdobyczy 20 ton kruszcu w Nombre de Dios w 1573 roku, Drake zgromadził olbrzymią fortunę, stając się jednym z najbogatszych ludzi w Anglii. Jego majątek z korsarstwa uczynił go niezwykle wpływową postacią. Według współczesnych analiz, w tym magazynu Forbes, Drake zajmuje 2. miejsce na liście najlepiej zarabiających piratów w historii. Jego majątek, przeliczony na wartość z 2024 roku, szacuje się na około 167,9 miliona dolarów, co świadczy o skali jego sukcesów finansowych.

Śmierć i Dziedzictwo

Francis Drake zmarł 28 stycznia 1596 roku na pokładzie swojego statku u wybrzeży Portobelo w dzisiejszej Panamie, podczas swojej ostatniej wyprawy. Przyczyną jego śmierci była dyzenteria (czerwonka), na którą zapadł po nieudanym ataku na Panamę. W momencie zgonu miał około 56 lat.

Zgodnie z morskim obyczajem, jego ciało zostało złożone w ołowianej trumnie i zatopione w morzu w pobliżu Portobelo, a do dziś poszukiwacze skarbów próbują odnaleźć miejsce jego spoczynku.

Dziedzictwo Sir Francisa Drake’a jest złożone i nadal budzi dyskusje. Pozostaje jedną z najbardziej kontrowersyjnych i fascynujących postaci w historii żeglugi. Jego statki, takie jak „Golden Hind”, stały się symbolami elżbietańskiej potęgi morskiej. Jego nazwisko zostało upamiętnione w nazwach geograficznych, z których najsłynniejszą jest Cieśnina Drake’a, łącząca Ocean Atlantycki z Pacyfikiem na południe od przylądka Horn. Jego intensywne i niebezpieczne życie uczyniło go legendą epoki.

Kluczowe Daty z Życia Sir Francisa Drake’a

Poniższa tabela przedstawia chronologiczny przegląd najważniejszych wydarzeń z życia Sir Francisa Drake’a:

Dowodzone Statki Sir Francisa Drake’a

Sir Francis Drake dowodził wieloma znaczącymi jednostkami w swojej karierze. Do najbardziej znanych należą:

• „Golden Hind” (pierwotnie „Pelican”) – okręt flagowy podczas wyprawy dookoła świata.
• „Bonaventure”
• „Revenge”

Rodzina Sir Francisa Drake’a

Struktura rodziny Sir Francisa Drake’a:

• Rodzice: Edmund Drake (1518–1585) i Mary Mylwaye.
• Rodzeństwo: Dwunastu braci.
• Pierwsza żona: Mary Newman (ślub w 1569, śmierć w 1581).
• Druga żona: Elizabeth Sydenham (ślub w 1585).

Podsumowanie

Sir Francis Drake, jako jeden z najwybitniejszych żeglarzy swojej epoki, odważnie przekraczał granice znanego świata, a jego podróż dookoła globu na zawsze zapisała się w historii. Jego historia pokazuje, jak determinacja i odwaga mogą kształtować losy narodów i inspirować kolejne pokolenia do odkrywania nieznanego. Drake pozostaje postacią symboliczną dla angielskiej potęgi morskiej i epoki wielkich odkryć geograficznych.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Francis_Drake