Katsushika Hokusai, jeden z najwybitniejszych japońskich malarzy i drzeworytników okresu Edo, urodził się prawdopodobnie 31 października 1760 roku. Jest artystą, którego twórczość do dziś fascynuje i inspiruje, wywierając znaczący wpływ na sztukę światową. Jego niezwykle płodne życie, zakończone 10 maja 1849 roku, obfitowało w ponad 30 000 dzieł, w tym legendarne serie drzeworytów, które na zawsze odmieniły oblicze japońskiej sztuki i zapoczątkowały okres japonizmu w Europie.
Na [maj 2024] Hokusai miałby 263 lata. Jego życie było naznaczone nieustannym poszukiwaniem nowych form wyrazu i głęboką fascynacją otaczającym go światem, co zaowocowało dziełami o uniwersalnej wartości artystycznej.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na [maj 2024] miałby 263 lata.
- Żona/Mąż: Brak danych o imionach żon, ale był żonaty dwukrotnie.
- Dzieci: Dwoje synów i trzy córki.
- Zawód: Malarz, drzeworytnik, ilustrator.
- Główne osiągnięcie: Seria drzeworytów „36 widoków na górę Fuji”, w tym ikoniczna „Wielka fala w Kanagawie”.
Podstawowe Informacje o Katsushika Hokusai
Katsushika Hokusai, którego prawdziwe imię brzmiało Tokitarō, przyszedł na świat w dystrykcie Katsushika w Edo, dzisiejszym Tokio. Przydomek „Hokusai”, oznaczający „Północne Studio”, odnosił się do gwiazdy polarnej, symbolizującej bóstwo ważne w buddyjskiej szkole Nichiren. Artysta dożył sędziwego wieku 88 lat, zmarł 10 maja 1849 roku w Edo, pozostając aktywnym twórczo aż do ostatnich dni. W ciągu swojego długiego życia posługiwał się co najmniej trzydziestoma różnymi nazwiskami, co odzwierciedlało ciągłe zmiany w jego stylu artystycznym i filozofii twórczej. Historycy sztuki często wykorzystują te pseudonimy do porządkowania jego bogatej biografii.
Rodzina i Życie Prywatne Katsushika Hokusai
Urodzony w rodzinie rzemieślników, Hokusai prawdopodobnie miał ojca, Nakajima Ise, który wykonywał lustra dla szoguna. Ze względu na brak oficjalnego uznania jako spadkobiercy, przypuszcza się, że jego matka mogła być konkubiną. W dekadzie pracy w studio Shunshō, Hokusai poślubił swoją pierwszą żonę, o której niewiele wiadomo poza tym, że zmarła na początku lat 90. XVIII wieku. Drugie małżeństwo zawarł w 1797 roku. Z obu związków doczekał się dwojga synów i trzech córek. Jego najmłodsza córka, Ei, znana również jako Ōi, podążyła śladami ojca, stając się artystką i jego asystentką w późniejszych latach życia.
Potomstwo Katsushika Hokusai
- Synowie: 2
- Córki: 3 (w tym Ei/Ōi)
Kariera i Rozwój Artystyczny Katsushika Hokusai
Hokusai zaczął malować już w wieku około sześciu lat, prawdopodobnie ucząc się podstaw od swojego ojca przy tworzeniu ozdobnych wzorów na lustrach. W wieku 12 lat podjął pracę w księgarni i bibliotece, gdzie zetknął się z drukowanymi blokami drzeworytniczymi. W wieku 14 lat rozpoczął praktykę jako uczeń rzeźbiarza w drewnie, zdobywając solidne podstawy techniczne. W wieku 18 lat wstąpił do studia Katsukawa Shunshō, gdzie pod imieniem Shunrō opublikował swoje pierwsze prace przedstawiające aktorów kabuki. Po śmierci Shunshō, Hokusai zaczął eksplorować nowe style, w tym europejskie miedzioryty, co doprowadziło do jego wydalenia ze szkoły. To wydarzenie okazało się przełomowe, motywując go do rozwoju własnego, niepowtarzalnego stylu. W 1798 roku przekazał swoje imię uczniowi i stał się niezależnym artystą, przyjmując nazwisko Hokusai Tomisa. Hokusai odegrał kluczową rolę w transformacji stylu ukiyo-e, odchodząc od portretów kurtyzan i aktorów na rzecz krajobrazów, roślin i scen z życia codziennego. W ciągu swojej długiej kariery stworzył monumentalną liczbę ponad 30 000 obrazów, szkiców i drzeworytów, co świadczy o jego niezwykłej pracowitości i wszechstronności.
Etapy Rozwoju Artystycznego
- Nauka u ojca (ok. 6 lat)
- Praca w księgarni (od 12 roku życia)
- Praktyka u drzeworytnika (14-18 lat)
- Studio Katsukawa Shunshō, pierwsze publikacje jako Shunrō (1779)
- Niezależność artystyczna (od 1798 roku)
Najważniejsze Dzieła Katsushika Hokusai
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych dzieł Katsushika Hokusai jest seria drzeworytów „36 widoków na górę Fuji”, stworzona na początku lat 30. XIX wieku. Ta seria powstała w odpowiedzi na krajowy boom turystyczny i jego osobistą fascynację majestatyczną górą Fuji. Najbardziej ikonicznym drzeworytem z tej kolekcji jest „Wielka fala w Kanagawie” (The Great Wave off Kanagawa), w którym Hokusai zastosował zachodnią perspektywę, aby oddać głębię i objętość. Innym kluczowym dziełem z tej serii jest „Piękna pogoda o poranku” (Czerwona Fuji), które obok „Wielkiej fali” stało się fundamentem jego międzynarodowej sławy. Od 1811 roku Hokusai tworzył również „Hokusai Manga”, zawierającą tysiące humorystycznych rysunków, stanowiącą ilustrowaną encyklopedię jego obserwacji świata. Wśród jego prac znajduje się także „Sen żony rybaka” – najsłynniejsze dzieło artysty z gatunku shunga (sztuka erotyczna), przedstawiające młodą kobietę w uścisku dwóch ośmiornic. Znaczącą serią krajobrazową, rozpoczętą w 1834 roku, jest „Sto widoków na górę Fuji”, uważana za arcydzieło wśród jego książek z obrazami krajobrazów.
Kluczowe Serie i Dzieła
- „36 widoków na górę Fuji” (początek lat 30. XIX w.)
- „Wielka fala w Kanagawie”
- „Piękna pogoda o poranku” (Czerwona Fuji)
- „Hokusai Manga” (od 1811 r.)
- „Sen żony rybaka”
- „Sto widoków na górę Fuji” (od 1834 r.)
Wpływ i Dziedzictwo Katsushika Hokusai
Twórczość Katsushika Hokusai wywarła znaczący wpływ na zachodnich artystów epoki japonizmu w XIX wieku, w tym na Vincenta van Gogha i Claude’a Moneta. Jego innowacyjne podejście do kompozycji i perspektywy, a także mistrzostwo w oddawaniu ruchu i emocji, inspirowały pokolenia malarzy i grafików. W ciągu swojego życia Hokusai wykształcił około 50 uczniów, przyczyniając się do rozprzestrzenienia jego technik i wizji artystycznej. Artysta przywiązywał ogromną wagę do jakości wykonania swoich prac, o czym świadczą zachowane listy z upomnieniami skierowanymi do rzeźbiarzy bloków drzeworytniczych, gdy ci odbiegali od jego specyficznego stylu rysowania detali. To pokazuje jego dbałość o detale i kontrolę nad procesem twórczym.
Warto wiedzieć: Sława Katsushika Hokusai przekroczyła granice Ziemi – jego imieniem nazwano jeden z kraterów na planecie Merkury, co jest niezwykłym świadectwem jego ponadczasowego wpływu na kulturę.
Inne Projekty i Wydarzenia z Życia Katsushika Hokusai
W latach 1804–1815 Hokusai ilustrował książki popularnego powieściopisarza Takizawy Bakina, jednak ich współpraca zakończyła się z powodu różnic charakterów. Artysta słynął z talentu do autopromocji. W 1804 roku namalował za pomocą miotły i wiader tuszu portret mnicha Darumy o powierzchni 200 metrów kwadratowych, co było wydarzeniem medialnym tamtych czasów. Hokusai wygrał również rywalizację na dworze szoguna, malując niebieską krzywą, a następnie puszczając po niej kurczaka z łapami umoczonymi w czerwonej farbie, tworząc obraz przypominający liście klonu na rzece. W wieku 83 lat artysta przeniósł się do Obuse, gdzie stworzył kolejne arcydzieła, takie jak „Męska fala” i „Żeńska fala”, kontynuując swoją aktywność twórczą.
Wybrane Wydarzenia z Życia
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1804 | Namalowanie gigantycznego portretu Darumy |
| 1804–1815 | Współpraca z Takizawą Bakinem |
| 1839 | Pożar studia |
| 83 lata (ok. 1843) | Przeprowadzka do Obuse |
Zdrowie i Tragedie w Życiu Katsushika Hokusai
W 1839 roku życie i dorobek Katsushika Hokusai spotkały się z tragicznym wydarzeniem – pożar strawił jego studio, niszcząc znaczną część jego prac i warsztatu. W kolejnych latach, między 1842 a 1843 rokiem, artysta każdego ranka malował chińskie lwy (shishi), co nazywał „codziennymi egzorcyzmami”. Były to jego osobiste rytuały mające na celu ochronę przed nieszczęściem i przywrócenie równowagi po dotkliwych stratach.
Ciekawostki z Życia Katsushika Hokusai
Imię Hokusai, oznaczające „Północne Studio”, zostało wybrane na cześć Gwiazdy Polarnej, która jest symbolem bóstwa ważnego w buddyjskiej szkole Nichiren. Artysta kierował się filozofią ciągłego doskonalenia. Sam pisał, że nic, co stworzył przed 70. rokiem życia, nie jest warte uwagi, a prawdziwą boskość w sztuce spodziewał się osiągnąć dopiero w wieku 110 lat. Katsushika Hokusai udowodnił, że sztuka jest podróżą trwającą całe życie, a prawdziwe mistrzostwo osiąga się poprzez nieustanne dążenie do rozwoju i doskonalenia, nawet w najpóźniejszym wieku.
Katsushika Hokusai był artystą, którego życie i twórczość stanowiły nieustanne dążenie do doskonałości i eksploracji świata. Jego niezwykła płodność, innowacyjność stylistyczna i zdolność do uchwycenia istoty japońskiego krajobrazu oraz życia codziennego sprawiły, że stał się postacią legendarną. Dzieła takie jak „Wielka fala w Kanagawie” na zawsze wpisały się w kanon sztuki światowej, a jego dziedzictwo inspiruje kolejne pokolenia twórców, potwierdzając jego status jednego z najwybitniejszych artystów w historii.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Co symbolizuje Wielka fala w Kanagawie?
„Wielka fala w Kanagawie” symbolizuje potęgę i nieprzewidywalność natury, a także ulotność życia w obliczu żywiołów. Ukazuje również ludzką kruchość i odwagę w konfrontacji z potężnymi siłami przyrody.
Gdzie jest pochowany Hokusai?
Hokusai Katsushika jest pochowany na cmentarzu Seionji w Tokijskiej dzielnicy Bunkyo. Jego grobowiec znajduje się w miejscu, które sam wybrał na swój ostatni spoczynek.
Co to znaczy hokusai?
Imię „Hokusai” nie ma pojedynczego, prostego tłumaczenia, ale jest to pseudonim artystyczny Katsushiki Hokusai. Oznacza ono zazwyczaj „północne studio” lub „północny rysunek”, nawiązując do jego miejsca pracy i praktyki artystycznej.
Gdzie jest Wielka Fala?
„Wielka fala w Kanagawie” to drzeworyt, który jest częścią serii „36 widoków góry Fudżi”. Oryginalne odbitki można podziwiać w wielu muzeach na całym świecie, w tym w Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku czy w British Museum w Londynie.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Hokusai
