Joanne Woodward to jedna z najbardziej cenionych i wszechstronnych aktorek w historii amerykańskiego kina, której kariera obejmuje dekady wybitnych ról na scenie i ekranie. Urodzona 27 lutego 1930 roku w Thomasville, Georgia, na styczeń 2026 roku Joanne Woodward ma 95 lat, co czyni ją najstarszą żyjącą laureatką Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej. Jej życie i twórczość były nierozerwalnie związane z legendą Hollywood, a małżeństwo z Paulem Newmanem, zawarte 29 stycznia 1958 roku, stanowiło jeden z najbardziej trwałych i podziwianych związków w branży. Z tego związku narodziły się trzy córki: Elinor Teresa „Nell” (ur. 1959), Melissa Stewart (ur. 1961) i Claire Olivia „Clea” (ur. 1965).
Joanne Gignilliat Trimmier Woodward, bo tak brzmi jej pełne imię i nazwisko, od najmłodszych lat była inspirowana pasją matki do kina. Swoje pierwsze imię otrzymała na cześć ikony kina, Joan Crawford. Droga do sławy wiodła przez solidne wykształcenie aktorskie w prestiżowych placówkach Nowego Jorku, takich jak Actors Studio i Neighborhood Playhouse School of the Theatre. Po latach pracy, w wieku 60 lat, Woodward podjęła studia licencjackie w Sarah Lawrence College, odbierając dyplom w 1990 roku na tej samej uroczystości co jej córka, Clea. Jej kariera, choć pełna blasku i nagród, była również kształtowana przez świadome decyzje dotyczące życia rodzinnego, co aktorka sama przyznała, ograniczając swoje zaangażowanie zawodowe dla dobra dzieci.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na styczeń 2026 roku Joanne Woodward ma 95 lat.
- Żona/Mąż: Była żoną Paula Newmana od 29 stycznia 1958 roku do jego śmierci we wrześniu 2008 roku.
- Dzieci: Ma trzy córki: Elinor Teresa „Nell”, Melissa Stewart i Claire Olivia „Clea”.
- Zawód: Aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna, reżyserka, producentka.
- Główne osiągnięcie: Laureatka Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej za rolę w filmie „Trzy oblicza Ewy” (1957).
Dane Biograficzne
Podstawowe informacje
Joanne Gignilliat Trimmier Woodward urodziła się 27 lutego 1930 roku w Thomasville, Georgia. Na styczeń 2026 roku aktorka ma 95 lat, co czyni ją najstarszą żyjącą laureatką Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej. Jej pierwsze imię, Joanne, zostało nadane przez matkę na cześć słynnej gwiazdy kina, Joan Crawford. To właśnie pasja matki do filmu stała się kluczowym impulsem, który nakierował młodą Joanne na drogę kariery aktorskiej.
Pochodzenie i wykształcenie
Joanne Woodward jest córką Elinor (z domu Trimmier) i Wade’a Woodwarda Sr. Swoje umiejętności aktorskie doskonaliła w renomowanych szkołach aktorskich w Nowym Jorku. Studiowała w Actors Studio, kolebce wielu wybitnych talentów, a także pod okiem Sanforda Meisnera w Neighborhood Playhouse School of the Theatre. W wieku 60 lat, w 1990 roku, Joanne Woodward podjęła decyzję o kontynuowaniu edukacji, uzyskując dyplom licencjacki w Sarah Lawrence College. Wydarzenie to miało szczególny charakter, gdyż odbierała go na tej samej uroczystości co jej córka, Clea.
Życie Prywatne
Rodzina i pochodzenie
Urodzona w Thomasville w stanie Georgia, Joanne Gignilliat Trimmier Woodward wychowała się w rodzinie, w której pasja matki do kina odgrywała znaczącą rolę. To właśnie te wczesne inspiracje z domu rodzinnego, od Elinor i Wade’a Woodwarda Sr., skierowały jej zainteresowania ku aktorstwu. Jej pełne imię i nazwisko, Joanne Gignilliat Trimmier Woodward, świadczy o jej korzeniach.
Małżeństwo z Paulem Newmanem
Jednym z najbardziej znaczących wydarzeń w życiu Joanne Woodward było małżeństwo z legendarnym aktorem Paulem Newmanem. Para pobrała się 29 stycznia 1958 roku w Las Vegas. Ich związek, który trwał przez 50 lat, był uważany za wzór w Hollywood. Wspólna podróż przez życie zakończyła się wraz ze śmiercią Paula Newmana na raka płuc we wrześniu 2008 roku.
Dzieci
Owocem miłości Joanne Woodward i Paula Newmana jest trójka córek:
- Elinor Teresa „Nell” (urodzona w 1959 r.)
- Melissa Stewart (urodzona w 1961 r.)
- Claire Olivia „Clea” (urodzona w 1965 r.)
Dzieci Woodward i Newmana często były obecne w ich życiu zawodowym, a nawet pojawiały się na ekranie u boku swoich rodziców.
Ważne relacje
Przed zawarciem małżeństwa z Paulem Newmanem, Joanne Woodward przez pewien czas mieszkała w Los Angeles z autorem Gore’em Vidalem. Choć media donosiły o ich zaręczynach, aktorka po latach ujawniła, że ich relacja miała charakter przykrywki, a Vidal był gejem. Bliska więź z Paulem Newmanem była fundamentem ich związku. Na pytanie o wierność, Paul Newman słynnie odpowiedział: „Mam w domu stek, więc po co miałbym wychodzić na hamburgera?”, co doskonale oddaje ich wzajemne oddanie.
Kariera Zawodowa
Początki i debiut
Pierwszym filmem fabularnym Joanne Woodward był western „Count Three and Pray” z 1955 roku, w którym wcieliła się w postać silnej sieroty. Ta rola okazała się przełomowa, prowadząc do podpisania długoterminowego kontraktu z wytwórnią 20th Century Fox w styczniu 1956 roku. Jeszcze wcześniej, w 1953 roku, zadebiutowała na scenie off-broadwayowskiej, a jej pierwsze kroki w telewizji to m.in. występy w serialach takich jak „Tales of Tomorrow”.
Przełomowa rola i Oscary
Prawdziwy przełom w karierze Joanne Woodward nastąpił w 1957 roku dzięki roli w filmie „Trzy oblicza Ewy” (The Three Faces of Eve). Aktorka wcieliła się w postać kobiety cierpiącej na dysocjacyjne zaburzenie tożsamości, mistrzowsko kreując trzy odrębne osobowości: uległą gospodynię domową, buntowniczą „złą dziewczynę” oraz młodą, zagubioną kobietę. Za tę kreację otrzymała Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej oraz Złoty Glob.
Współpraca z Paulem Newmanem
Joanne Woodward i Paul Newman stworzyli jeden z najsłynniejszych i najbardziej uwielbianych duetów ekranowych w historii kina. Ich wspólne występy na ekranie, charakteryzujące się niezwykłą chemią i wzajemnym zrozumieniem, na stałe wpisały się w annały kinematografii. Do ich najbardziej pamiętnych wspólnych produkcji należą takie filmy jak „Długie, gorące lato” (The Long, Hot Summer) z 1958 roku, „Z tarasu” (From the Terrace) z 1960 roku, „Paryski blues” (Paris Blues) z 1961 roku oraz poruszający dramat „Mr. & Mrs. Bridge” z 1990 roku. Ich ostatnim wspólnym projektem był miniserial „Empire Falls” z 2005 roku.
Kariera reżyserska i producencka
W późniejszych latach swojej kariery Joanne Woodward rozszerzyła swój dorobek o pracę reżyserską i producencką. Reżyserowała między innymi jeden z odcinków serialu „Family” w 1979 roku, a także sztuki teatralne wystawiane na scenach off-broadwayowskich. Pełniła również funkcję dyrektora artystycznego Westport Country Playhouse w latach 2001–2005, aktywnie przyczyniając się do rozwoju życia kulturalnego.
Nagrody i Osiągnięcia
Najważniejsze nagrody i nominacje
Joanne Woodward została uhonorowana licznymi prestiżowymi nagrodami za swój wkład w sztukę filmową i teatralną.
| Nagroda | Film/Produkcja | Rok |
|---|---|---|
| Oscar dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej | Trzy oblicza Ewy | 1958 |
| Nagroda dla najlepszej aktorki na Festiwalu Filmowym w Cannes | Wpływ promieni gamma na zachowanie marigoldów | 1972 |
| Nagroda Emmy (rola aktorska) | See How She Runs | 1978 |
| Nagroda Emmy (rola aktorska) | Do You Remember Love? | 1985 |
| Nagroda Emmy (produkcja dokumentu) | Dokument o Group Theater | 1990 |
Łącznie aktorka była czterokrotnie nominowana do Nagrody Akademii w kategorii najlepsza aktorka pierwszoplanowa, za filmy: „Trzy oblicza Ewy”, „Rachelo, Rachelo”, „Letnie życzenia, zimowe sny” oraz „Mr. & Mrs. Bridge”.
Ciekawostki i Dodatkowe Informacje
Wczesne lata i inspiracje
Joanne Gignilliat Trimmier Woodward urodziła się w Thomasville w stanie Georgia. Już w wieku dziewięciu lat, podczas premiery „Przeminęło z wiatrem” w Atlancie, wykazała się niezwykłą odwagą, przedzierając się przez tłum, aby usiąść na kolanach Laurence’a Oliviera. Co ciekawe, sam Olivier w 1977 roku, podczas wspólnej pracy nad filmem „Wróć, mała Shebo” (Come Back, Little Sheba), przyznał, że pamięta to zdarzenie. Jej matka, Elinor Trimmier, była wielką fanką kina, a jej pasja do filmów wywarła znaczący wpływ na decyzję Joanne o zostaniu aktorką. Jako nastolatka uczęszczała do Marietta High School.
Unikalne osiągnięcia
Joanne Woodward zdobyła Oscara dla najlepszej aktorki w 1958 roku za film „Trzy oblicza Ewy”, odbierając statuetkę w sukni, którą uszyła sama. Jest jedyną laureatką tej nagrody w tej kategorii z takim osiągnięciem.
Joanne Woodward wykazała się niezwykłym zaangażowaniem w przygotowaniach do roli w filmie „The Stripper” z 1963 roku. W tym celu pobierała lekcje techniki scenicznej od samej Gypsy Rose Lee, słynnej artystki burleski. Jej umiejętności aktorskie były na tyle wszechstronne, że była w stanie wcielić się w tak różnorodne postacie. W 1974 roku aktorka podjęła trudną decyzję o wycofaniu się z prób do sztuki „Taniec śmierci” w Lincoln Center, tłumacząc swoje postępowanie trudnościami w radzeniu sobie z presją nowojorskich krytyków.
Poglądy i filantropia
Joanne Woodward była znana ze swojego zaangażowania społecznego i artystycznego. Wraz z mężem, Paulem Newmanem, pełniła rolę mentorki dla aktorki Allison Janney, którą poznali, gdy była studentką pierwszego roku w Kenyon College. Obsadzili ją w sztuce reżyserowanej przez Newmana, co zapoczątkowało ich współpracę. Aktorka była również zagorzałą zwolenniczką Partii Demokratycznej i aktywnie wspierała kampanię prezydencką senatora Eugene’a McCarthy’ego w 1968 roku. Po śmierci Paula Newmana, Joanne Woodward kontynuowała jego dziedzictwo, angażując się w działania SeriousFun Children’s Network, organizacji charytatywnej założonej przez aktora.
Hobby i pasje
W wieku trzydziestu kilku lat Joanne Woodward odkryła w sobie pasję do baletu. Rozpoczęła treningi, aby utrzymać dobrą formę fizyczną, a jej zaangażowanie i talent pozwoliły jej osiągnąć taki poziom zaawansowania, że ostatecznie zaczęła tańczyć na puentach. Ta determinacja i chęć rozwoju w różnych dziedzinach sztuki świadczą o jej wszechstronności.
Współpraca z rodziną
Joanne Woodward miała okazję współpracować na ekranie ze swoimi córkami. Z córką Nell wystąpiła w filmie „Wpływ promieni gamma na zachowanie marigoldów” (1972). Z kolei z córką Melissą zagrała w filmie telewizyjnym „See How She Runs” (1978), za który otrzymała nagrodę Emmy. Te wspólne projekty podkreślają silne więzi rodzinne i artystyczne powiązania w rodzinie Woodward-Newman.
Ostatnie występy i dziedzictwo
Ostatnim wspólnym występem Joanne Woodward i Paula Newmana był miniserial „Empire Falls” z 2005 roku. W 2022 roku życie i kariera tej niezwykłej pary stały się tematem sześcioodcinkowego dokumentu Ethana Hawke’a „The Last Movie Stars”, który przybliżył widzom ich wspólną drogę przez życie i kino. Po śmierci męża, Joanne Woodward kontynuowała działalność artystyczną i filantropijną, pozostając aktywną postacią w świecie kultury. Jej filmografia, obejmująca role w takich produkcjach jak „Awantura w Putnam’s Landing” (The Fugitive Kind), „Kryzys w Little Rock” (Crisis at Fort Apache), „Harry i syn” (Harry & Son), „Martwe pole” (The Dead Pool), „The Streets of L.A.” czy „Dzień z życia pewnej pary” (A Woman Under the Influence) stanowi bogate świadectwo jej talentu i wszechstronności. Warto również wspomnieć o jej narracji w filmie Martina Scorsese „Wiek niewinności” (The Age of Innocence) z 1993 roku.
Joanne Woodward, aktorka o niezwykłym talencie i silnym charakterze, na stałe zapisała się w historii kina. Jej życie, naznaczone zarówno wielkimi sukcesami artystycznymi, jak i głęboką więzią rodzinną, stanowi inspirujący przykład dla kolejnych pokoleń. Od pierwszego Oscara za mistrzowską kreację w „Trzech obliczach Ewy” po ostatnie wspólne projekty z ukochanym mężem, Paulem Newmanem, zawsze wykazywała się niezwykłą pasją i profesjonalizmem, jednocześnie pielęgnując wartości rodzinne.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Z czego najbardziej znana jest Joanne Woodward?
Joanne Woodward jest najbardziej znana ze swojej wszechstronnej kariery aktorskiej, która obejmuje wiele nagradzanych ról filmowych i teatralnych. Swoją legendarną pozycję zawdzięcza między innymi kreacji w filmie „The Three Faces of Eve”, za którą otrzymała Oscara.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Joanne_Woodward
