John D. Rockefeller Jr. – Filantrop, biznesmen, dziedzic imperium

1

John D. Rockefeller Jr. (ur. 29 stycznia 1874 r.) był amerykańskim filantropem i biznesmenem, synem założyciela Standard Oil, Johna D. Rockefellera Sr. Na styczeń 2026 roku John D. Rockefeller Jr. miałby 152 lata, jednak zmarł 11 maja 1960 roku w wieku 86 lat. Był ojcem szóstki dzieci, z których wielu odniosło sukces w życiu publicznym i biznesowym. Jego dziedzictwo obejmuje nie tylko potęgę finansową, ale także znaczące projekty filantropijne i architektoniczne, takie jak budowa Rockefeller Center.

John Davison Rockefeller Jr. urodził się 29 stycznia 1874 roku w Cleveland, Ohio. Dorastał w rezydencji ojca przy 4 West 54th Street w Nowym Jorku, uczęszczając do Browning School – prywatnej placówki założonej specjalnie dla niego i dzieci współpracowników rodziny.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2026 roku miałby 152 lata (zmarł w wieku 86 lat).
• Żona/Mąż: Abigail Greene „Abby” Aldrich (pierwsza żona), Martha Baird (druga żona).
• Dzieci: Abby, John III, Nelson, Laurance, Winthrop, David.
• Zawód: Filantrop, biznesmen.
• Główne osiągnięcie: Budowa Rockefeller Center, znaczące darowizny filantropijne, wsparcie dla ONZ i parków narodowych.

Podstawowe informacje o Johnie D. Rockefellerze Jr.

Dane biograficzne

John Davison Rockefeller Jr. przyszedł na świat 29 stycznia 1874 roku w Cleveland, Ohio. Jako piąte dziecko i jedyny syn potentata naftowego Johna D. Rockefellera Sr., od najmłodszych lat był wychowywany w atmosferze zamożności i oczekiwań związanych z rodzinnym imperium. Jego ojciec, wspólnie z bratem, zbudował fundamenty potęgi finansowej poprzez firmę Standard Oil.

Wykształcenie i wczesne lata

Okres studiów na Brown University był dla młodego Rockefellera czasem aktywnego zaangażowania w życie uczelni. Zyskał tam przydomek „Johnny Rock”. Był członkiem klubów Glee i Mandolin, udzielał się w nauczaniu w klasie biblijnej, a także został wybrany przewodniczącym trzeciego roku. W 1897 roku ukończył studia, zdobywając tytuł Bachelor of Arts. W trakcie studiów zgłębiał zagadnienia nauk społecznych, zaliczając blisko tuzin kursów, w tym te poświęcone dziełu Karola Marksa, „Kapitał”.

Rodzina i życie prywatne Johna D. Rockefellera Jr.

Rodzice i pochodzenie

John D. Rockefeller Jr. był jedynym synem Johna D. Rockefellera Sr. i Laury Celestii „Cettie” Spelman. Jego ojciec, wraz z jego wujem Williamem Averym Rockefellerem, położył podwaliny pod fortunę rodziny poprzez założenie i rozwój Standard Oil. Matka, Laura Celestia Spelman, była nauczycielką, co z pewnością wpłynęło na późniejsze zaangażowanie syna w działalność filantropijną i edukacyjną.

Pierwsze małżeństwo i dzieci

9 października 1901 roku John D. Rockefeller Jr. poślubił Abigail Greene „Abby” Aldrich, znaną filantropkę i socjalistkę. Wydarzenie to zostało okrzyknięte „małżeństwem kapitalizmu z polityką”, podkreślając znaczenie obu rodzin. Ślub odbył się w posiadłości Aldrich Mansion i był jednym z najbardziej wystawnych wydarzeń towarzyskich epoki Gilded Age. Z tego małżeństwa narodziło się sześcioro dzieci:

• Abby
• John III
• Nelson
• Laurance
• Winthrop
• David

Wielu z nich wyrosło na wpływowe postacie w amerykańskiej polityce i biznesie, kontynuując rodzinne dziedzictwo.

Drugie małżeństwo

Po śmierci swojej pierwszej żony Abby w 1948 roku, John D. Rockefeller Jr. ponownie zawarł związek małżeński. W 1951 roku poślubił Marthę Baird, która była wdową po jego dawnym koledze ze studiów.

Miejsce zamieszkania

W dzieciństwie John D. Rockefeller Jr. mieszkał w okazałej rezydencji swojego ojca, zlokalizowanej przy 4 West 54th Street w Nowym Jorku. Jego edukacja odbywała się w Browning School, prywatnej placówce, która została założona specjalnie z myślą o nim i dzieciach współpracowników rodziny Rockefellerów.

Kariera zawodowa i działalność biznesowa Johna D. Rockefellera Jr.

Początki w rodzinnym biznesie

W październiku 1897 roku, tuż po ukończeniu studiów, John D. Rockefeller Jr. dołączył do biura swojego ojca przy 26 Broadway na Manhattanie, rozpoczynając tym samym swoją karierę w rodzinnym imperium. Szybko objął ważne stanowiska, stając się dyrektorem zarówno w Standard Oil, jak i w firmie U.S. Steel, należącej do potężnego J.P. Morgana.

Rezygnacja z funkcji dyrektorskich

W 1910 roku Rockefeller Jr. podjął decyzję o rezygnacji z zasiadania w zarządach Standard Oil i U.S. Steel. Motywacją tej decyzji była chęć „oczyszczenia” swojej działalności filantropijnej z potencjalnych wpływów komercyjnych i umożliwienia jej rozwoju w sposób niezależny od bieżących interesów biznesowych rodziny.

Inwestycje i projekty biznesowe

Budowa Rockefeller Center

Jednym z najbardziej spektakularnych przedsięwzięć biznesowych Johna D. Rockefellera Jr. była budowa kompleksu Rockefeller Center w Midtown Manhattan. Sfinansował i nadzorował ten ogromny projekt w czasie Wielkiego Kryzysu, co nie tylko stało się symbolem determinacji i wizji, ale także ugruntowało jego pozycję jako jednego z największych posiadaczy nieruchomości w Nowym Jorku.

Budowa Rockefeller Center rozpoczęła się w okresie Wielkiego Kryzysu, stanowiąc ważny impuls dla gospodarki.

Siedziba rodzinna „Room 5600”

Po ukończeniu budowy 30 Rockefeller Plaza w 1933 roku, biuro rodzinne Rockefellerów przeniosło się na 56. piętro tego wieżowca. Miejsce to, oficjalnie nazwane „Rockefeller Family and Associates”, stało się centrum zarządzania rozległymi interesami rodziny i jej działalnością filantropijną.

Wpływy w bankowości

W 1921 roku John D. Rockefeller Jr. otrzymał od swojego ojca znaczący pakiet akcji – około 10% udziałów w Equitable Trust Company. Po fuzji tej instytucji z Chase National Bank w 1930 roku, nadal pozostawał on największym udziałowcem, posiadając około 4% akcji banku, co świadczyło o jego znaczącej pozycji w świecie finansów.

Inicjatywa bankowa w Harlemie

Pod koniec lat 20. Rockefeller Jr. zainicjował powstanie Dunbar National Bank w Harlemie. Był to bank o szczególnym znaczeniu, ponieważ zatrudniał Afroamerykanów na kluczowych stanowiskach, takich jak kasjerzy, księgowi oraz w kadrze zarządzającej, stanowiąc ważny krok w kierunku integracji i tworzenia możliwości dla społeczności afroamerykańskiej.

Majatek i filantropia Johna D. Rockefellera Jr.

Skala darowizn

W ciągu swojego życia John D. Rockefeller Jr. przekazał na cele charytatywne oszałamiającą kwotę ponad 537 milionów dolarów. Ta monumentalna suma świadczy o jego głębokim zaangażowaniu w poprawę społeczeństwa i wspieranie różnorodnych inicjatyw o charakterze dobroczynnym.

Filantropia i działalność społeczna

Walka z prohibicją

Mimo że sam był dożywotnim abstynentem, John D. Rockefeller Jr. w 1932 roku opublikował głośny list, w którym opowiedział się za uchyleniem prohibicji. Argumentował, że przepisy te doprowadziły do wzrostu braku szacunku dla prawa, co było niekorzystne dla porządku społecznego.

Wsparcie dla Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ)

W 1946 roku Rockefeller Jr. zakupił teren nad East River na Manhattanie za kwotę 8,5 miliona dolarów. Następnie przekazał go Organizacji Narodów Zjednoczonych pod budowę jej międzynarodowej kwatery głównej, co stanowiło jeden z jego najbardziej znaczących gestów na rzecz pokoju i współpracy globalnej.

Ochrona przyrody i parki narodowe

John D. Rockefeller Jr. miał ogromny wkład w ochronę przyrody Stanów Zjednoczonych. Wykupił i przekazał ziemię pod utworzenie licznych parków narodowych:

• Grand Teton
• Acadia
• Great Smoky Mountains
• Yosemite
• Shenandoah

Działania te przyczyniły się do zachowania ich unikalnego piękna dla przyszłych pokoleń.

Rekonstrukcja Colonial Williamsburg

Od 1927 roku Rockefeller Jr. finansował masową renowację historycznego miasta Williamsburg w Wirginii. Jego inwestycje pozwoliły przywrócić miastu jego XVIII-wieczny wygląd, czyniąc je ważnym ośrodkiem historycznym i edukacyjnym.

Wsparcie dla Alcoholics Anonymous (AA)

W 1940 roku zorganizował kolację dla Billa Wilsona, założyciela Alcoholics Anonymous (AA). Celem tego wydarzenia było nagłośnienie ruchu i pomoc w dotarciu do większej liczby osób potrzebujących wsparcia w walce z uzależnieniem.

Działalność międzynarodowa i wsparcie dla kultury

Po I wojnie światowej Rockefeller Jr. finansował renowację zabytków we Francji, w tym:

• Katedrę w Reims
• Pałace w Wersalu i Fontainebleau

Wspierał również wykopaliska archeologiczne w Luksorze, budowę Muzeum Rockefellera w Jerozolimie oraz instytucje edukacyjne w Chinach i Japonii, demonstrując globalny zasięg swojej filantropii.

Muzeum Sztuki Nowoczesnej (MoMA)

Przekazał posiadłość przy West 54th Street pod budowę siedziby Muzeum Sztuki Nowoczesnej (MoMA). Muzeum to zostało współzałożone przez jego żonę, Abby Aldrich Rockefeller, co podkreślało ich wspólne zaangażowanie w rozwój sztuki i kultury.

The Cloisters

Rockefeller Jr. zakupił kolekcję sztuki średniowiecznej George’a Greya Barnarda dla Metropolitan Museum of Art. Dodatkowo sfinansował zakup terenu pod Fort Tryon Park, gdzie powstał oddział muzeum znany jako The Cloisters, poświęcony architekturze i sztuce średniowiecznej Europy.

Edukacja seksualna i higiena społeczna

W 1913 roku założył Bureau of Social Hygiene, które zajmowało się badaniem i rozwiązywaniem trudnych wówczas tematów społecznych, takich jak prostytucja i choroby weneryczne. Inicjatywa ta stanowiła ważny krok w kierunku otwartej dyskusji i działań na rzecz poprawy higieny społecznej.

Wsparcie dla Margaret Sanger

John D. Rockefeller Jr. udzielał wsparcia finansowego Margaret Sanger i jej klinikom kontroli urodzeń. Ta zmiana postawy świadczy o ewolucji jego poglądów i gotowości do wspierania inicjatyw o znaczeniu społecznym.

Oszczędność i zasady życiowe

Mimo ogromnego bogactwa, John D. Rockefeller Jr. od czasów studenckich słynął z niezwykłej dbałości o wydatki i skrupulatnego rozliczania pieniędzy. Jest autorem słynnego motta: „Wierzę, że każde prawo implikuje odpowiedzialność; każda okazja – zobowiązanie; każde posiadanie – obowiązek”. Te zasady życiowe kształtowały jego podejście do zarządzania majątkiem i działalności filantropijnej.

Kontrowersje i skandale związane z Johnem D. Rockefellerem Jr.

Masakra w Ludlow (1914)

John D. Rockefeller Jr. był powszechnie obwiniany za tragiczne wydarzenia podczas strajku górników w Colorado Fuel and Iron w 1914 roku. W ataku Gwardii Narodowej zginęło co najmniej 20 osób, w tym kobiety i dzieci, co wywołało ogromne oburzenie społeczne i krytykę wobec rodziny Rockefellerów.

Masakra w Ludlow była jednym z najtragiczniejszych epizodów w historii amerykańskiego ruchu robotniczego.

Przesłuchania i krytyka

W styczniu 1915 roku Rockefeller Jr. musiał stawić się przed Komisją ds. Stosunków Przemysłowych, aby zeznawać w sprawie przemocy w Kolorado. Podczas przesłuchań Margaret Sanger ostro zaatakowała go, wytykając mu hipokryzję i krytykując jego rolę w wydarzeniach, które doprowadziły do tragedii.

Kryzys wizerunkowy i jego naprawa

Pod wpływem doradcy ds. public relations, Ivy’ego Lee, Rockefeller Jr. podjął działania mające na celu naprawę wizerunku rodziny. Osobiście udał się do Kolorado, gdzie spotkał się z rodzinami górników i odwiedził ich domy. Te działania, mające na celu „uczłowiecenie” wizerunku rodziny, przyniosły pewne efekty w łagodzeniu negatywnych opinii publicznej.

Kluczowe daty z życia Johna D. Rockefellera Jr.

Zdrowie i śmierć Johna D. Rockefellera Jr.

Okoliczności śmierci

John D. Rockefeller Jr. zmarł 11 maja 1960 roku w Tucson w Arizonie. W chwili śmierci miał 86 lat. Do końca życia pozostał aktywny zawodowo i filantropijnie, pozostawiając po sobie trwały ślad w historii amerykańskiego biznesu i filantropii.

Ciekawostki dotyczące życia Johna D. Rockefellera Jr.

Odznaczenia

Za swoje zasługi i działalność John D. Rockefeller Jr. został uhonorowany licznymi odznaczeniami. W 1936 roku otrzymał Krzyż Wielki Legii Honorowej – najwyższe francuskie odznaczenie. W 1943 roku Narodowa Akademia Nauk przyznała mu Public Welfare Medal, doceniając jego wkład w rozwój społeczeństwa.

John D. Rockefeller Jr. był postacią o ogromnym wpływie na kształtowanie XX-wiecznej Ameryki, łącząc sukcesy biznesowe z bezprecedensową filantropią. Jego życiowe motto o odpowiedzialności za posiadanie i okazje stanowi ważną lekcję dla współczesnych liderów.

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/John_D._Rockefeller_Jr.