Marianne Ihlen, urodzona 18 maja 1935 roku w Larkollen w Norwegii, zmarła 28 lipca 2016 roku w wieku 81 lat. Przez lata była znana jako norweska muza i wieloletnia partnerka kanadyjskiego artysty Leonarda Cohena, inspirując go do stworzenia jednych z jego najsłynniejszych utworów. Jej życie, choć naznaczone burzliwymi związkami i osobistymi wyzwaniami, stanowi fascynujący rozdział w historii sztuki XX wieku.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na lipiec 2016 miała 81 lat.
- Żona/Mąż: Dwukrotnie zamężna – z Axelem Jensenem (1958-1962) i Janem Kiellandem Stangiem (od 1979).
- Dzieci: Syn Axel Joachim Jensen (ur. 1960).
- Zawód: Studia handlowe, praca jako sekretarka, w sklepie obuwniczym, kinie, organizacji charytatywnej, w firmie budującej platformy wiertnicze, pomoc organizacyjna dla aktorki.
- Główne osiągnięcie: Muza i inspiracja dla Leonarda Cohena, szczególnie dla utworów takich jak „So Long, Marianne”.
Życie prywatne i rodzinne Marianne Ihlen
Dzieciństwo i rodzina
Dzieciństwo Marianne Ihlen przebiegało w trudnych warunkach wojennych. Jej ojciec zmagał się z gruźlicą, co wymagało jego długotrwałego leczenia w sanatorium, podobnie jak jej młodszy brat, Nils. Te wczesne doświadczenia z pewnością wpłynęły na jej późniejsze życie i postrzeganie świata.
Pierwsze małżeństwo z Axelem Jensenem
W październiku 1958 roku Marianne Ihlen poślubiła norweskiego pisarza Axela Jensena. Ceremonia odbyła się w Atenach. Ich związek był jednak naznaczony trudnościami i zdradami ze strony Jensena, co doprowadziło do ich rozwodu w 1962 roku. Pomimo rozstania, z tego małżeństwa narodził się jedyny syn Marianne.
Macierzyństwo
21 stycznia 1960 roku Marianne Ihlen urodziła syna, Axela Joachima Jensena. Macierzyństwo stanowiło dla niej ważny okres w życiu, a jej relacja z synem miała znaczący wpływ na jej dalsze losy, w tym na życie z Leonardem Cohenem.
Relacja z Leonardem Cohenem
Okres od 1960 do 1967 roku to czas intensywnego związku Marianne Ihlen z Leonardem Cohenem. Ich relacja narodziła się na greckiej wyspie Hydra, niedługo po tym, jak Marianne opuścił pierwszy mąż. Cohen stał się dla jej syna Axela postacią ojcowską, a dla Marianne partnerem, oferującym wsparcie finansowe i emocjonalne. Ich burzliwa i piękna historia stała się inspiracją dla wielu piosenek Cohena, w tym ikonicznego „So Long, Marianne”. Choć nigdy się nie pobrali, ich wspólne życie na Hydrze było okresem głębokich emocji i twórczości.
Cohen przez lata utrzymywał kontakt z Marianne, wysyłając jej wsparcie finansowe nawet po rozstaniu, co świadczy o głębokiej i trwałej więzi między nimi.
Drugie małżeństwo z Janem Kiellandem Stangiem
Po burzliwym okresie życia, Marianne Ihlen ponownie wyszła za mąż w 1979 roku. Jej drugim mężem został inżynier Jan Kielland Stang, którego znała jeszcze z młodości. Para osiedliła się w Oslo, gdzie Marianne odnalazła spokój i stabilizację, kończąc tym samym etap pełen wyzwań i intensywnych relacji.
Kariera zawodowa i edukacja Marianne Ihlen
Wykształcenie i wczesne doświadczenia zawodowe
Choć ojciec Marianne Ihlen miał inne plany dotyczące jej kariery, ona sama ukończyła studia biznesowe w Szkole Handlowej w Oslo. Po zdobyciu wykształcenia podjęła różnorodne prace – jako sekretarka, sprzedawczyni w sklepie obuwniczym, pracownica kina, a także w organizacji Save the Children. Te doświadczenia pozwoliły jej zdobyć cenne umiejętności i poznać różne aspekty życia zawodowego.
Praca jako au pair i niespełnione marzenia o aktorstwie
Ważnym etapem w jej życiu była praca jako au pair w Anglii. Po powrocie do Norwegii Marianne wykazywała zainteresowanie aktorstwem i przygotowywała się do egzaminów do Narodowej Akademii Teatralnej. Ostatecznie jednak zrezygnowała z tego planu, częściowo z powodu sprzeciwu rodziców i braku wystarczającej pewności siebie.
Praca w przemyśle naftowym i dalsza kariera
W 1973 roku Marianne Ihlen wróciła do Norwegii i rozpoczęła pracę w firmie Norwegian Contractors, zajmującej się budową platform wiertniczych. Był to znaczący zwrot w jej karierze, związany z rozwojem norweskiego przemysłu naftowego. Pod koniec swojej drogi zawodowej angażowała się w pomoc aktorce Juni Dahr przy organizacji jej międzynarodowych tras. Te doświadczenia pokazują jej wszechstronność i zaangażowanie.
Marianne Ihlen jako muza i jej dziedzictwo artystyczne
Inspiracja dla „So Long, Marianne”
Marianne Ihlen jest jedną z najbardziej znanych muz w historii muzyki. Jest tytułową bohaterką słynnego utworu Leonarda Cohena z 1967 roku, „So Long, Marianne”. Pierwotnie piosenka nosiła tytuł „Come on, Marianne”, ale przed rozstaniem Cohen zmienił tekst na pożegnalny, nadając utworowi głębszy, bittersweetowy charakter. Utwór ten stał się symbolem ich złożonej relacji.
Geneza utworu „Bird on the Wire” i inne nawiązania
Marianne Ihlen zainspirowała również powstanie piosenki „Bird on the Wire”. Geneza utworu wiąże się z widokiem ptaka na przewodzie telefonicznym na Hydrze, co stało się dla Cohena metaforą wolności i uwięzienia. Jej obecność jest widoczna również na okładkach albumów Cohena, na przykład na zdjęciu z tyłu „Songs from a Room” (1969). Cohen zadedykował jej również tomik poezji „Flowers for Hitler”.
Pośmiertny hołd i współczesne nawiązania
Dziedzictwo Marianne Ihlen jako muzy jest żywe także po jej śmierci. Utwór „Moving On” z pośmiertnego albumu Cohena „Thanks for the Dance” (2019) stanowił hołd dla niej. Współczesna muzyka również nawiązuje do ich relacji – piosenka „Leonard & Marianne” zespołu Bastille z 2024 roku opowiada o ich historii. Kolekcja ponad 50 listów miłosnych od Cohena do Marianne, sprzedana w czerwcu 2019 roku na aukcji Christie’s za 876 000 dolarów, potwierdza ogromne znaczenie ich relacji dla kultury.
Wysoka cena, jaką osiągnęła kolekcja listów miłosnych od Cohena do Marianne na aukcji w Christie’s, świadczy o trwałym zainteresowaniu ich niezwykłą relacją.
Osobowość, pasje i działalność Marianne Ihlen
Wpływ na innych twórców i modeling
Marianne Ihlen miała niezwykły dar inspirowania artystów. Oprócz wpływu na Leonarda Cohena, jej obecność zachęciła reżysera dokumentalnego Nicka Broomfielda do pracy w tym zawodzie. Marianne pozowała również jako modelka dla malarzy, takich jak Anthony Kingsmill czy Marcelle Maltais, co świadczy o jej urodzie i charyzmie.
Zainteresowania duchowe i pasje artystyczne
W późniejszym okresie życia Marianne Ihlen rozwijała zainteresowanie buddyzmem tybetańskim, co świadczy o jej duchowych poszukiwaniach. W wolnym czasie zajmowała się również malarstwem, co pokazywało jej zamiłowanie do sztuki i kreatywności.
Zdrowie i okoliczności śmierci Marianne Ihlen
Choroba nowotworowa i szybki przebieg
Pod koniec lipca 2016 roku u Marianne Ihlen zdiagnozowano białaczkę. Choroba postępowała bardzo szybko, a Marianne zmarła w szpitalu Diakonhjemmet w Oslo w wieku 81 lat, zaledwie kilka dni po postawieniu diagnozy.
Ostatnia wiadomość od Cohena
W obliczu śmierci Marianne, Leonard Cohen wysłał do niej poruszający list. Pisał: „Jestem tuż za Tobą, wystarczająco blisko, by chwycić Cię za rękę. To stare ciało się poddało, tak jak i Twoje”. Ten list stał się symbolem ich wiecznej więzi i był szeroko komentowany w mediach na całym świecie.
Kontrowersje i trudne momenty w życiu Marianne Ihlen
Eksperymenty z LSD i ich wpływ
Życie Marianne Ihlen nie było pozbawione trudnych momentów. W 1966 roku, podczas pobytu w Meksyku, kilkakrotnie zażywała LSD. Niestety, negatywny wpływ substancji psychoaktywnych dotknął również jej syna, Axela Joachima, który w wieku 15 lat otrzymał LSD od swojego biologicznego ojca, co przyczyniło się do jego późniejszych problemów psychicznych w dorosłym życiu.
Konfrontacja z Suzanne Elrod i opuszczenie wyspy
W 1972 roku Marianne Ihlen została zmuszona do opuszczenia domu Cohena na Hydrze przez jego nową partnerkę, Suzanne Elrod. Suzanne przyjechała z synem Adamem i zażądała domu dla siebie, co stanowiło bolesny koniec pewnego etapu w życiu Marianne i jej relacji z Cohenem.
Ciekawostki z życia Marianne Ihlen
Praca na jachcie i odzyskiwanie pewności siebie
W 1958 roku Marianne Ihlen podjęła nietypową pracę jako kucharka i hostessa na luksusowym jachcie. Praca ta, należąca do spadkobierców banku Barclays, pomogła jej odzyskać pewność siebie po trudach pierwszego małżeństwa.
Niecodzienny transport dziecka i podróż Axela
Jedna z niezwykłych anegdot z życia Marianne dotyczy sierpnia 1960 roku. Wówczas Marianne i Leonard powierzyli swojego niemowlę, Axela, załodze linii lotniczych SAS, która bezpiecznie przetransportowała dziecko z Grecji do Oslo, aby uniknąć trudów podróży samochodem.
Wartość listów miłosnych i znaczenie ich relacji
Kolekcja ponad 50 listów miłosnych od Leonarda Cohena do Marianne Ihlen została sprzedana na aukcji w Christie’s za 876 000 dolarów. Ta wysoka cena potwierdza ogromne znaczenie ich relacji dla historii kultury i literatury.
Pierwsze spotkanie z Cohenem i wsparcie finansowe
Pierwsze spotkanie Marianne Ihlen z Leonardem Cohenem miało miejsce na Hydrze, w sklepie u Katsikasa. Ich związek był głęboki i wzajemnie inspirujący. Cohen przez lata wysyłał Marianne pieniądze, nawet po rozstaniu, aby pomóc jej w utrzymaniu, co świadczy o trwałości ich więzi.
Powrót do Norwegii i dokumentacja życia
Marianne Ihlen ostatecznie osiadła w Oslo, gdzie u boku drugiego męża, Jana Kiellanda Stanga, odnalazła spokój. Jej historia została uwieczniona w filmie dokumentalnym „Marianne & Leonard: Words of Love” (2019) i serialu „So Long, Marianne” (2024). Do końca życia pozostała skromną osobą, rzadko udzielającą wywiadów na temat swojej relacji ze sławnym bardem, pozostając wieczną muzą.
Podsumowanie
Historia Marianne Ihlen to niezwykłe świadectwo siły inspiracji i złożoności ludzkich relacji, pokazujące, jak jedna osoba może stać się nieśmiertelną muzą, jednocześnie kształtując własną, niezależną ścieżkę życia. Jej życie przypomina, że nawet w obliczu trudności i burzliwych doświadczeń, można odnaleźć spokój i pozostawić po sobie trwały ślad w kulturze.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Kim były kobiety które kochał Leonard Cohen?
Leonard Cohen kochał wiele kobiet, ale szczególnie ważną rolę w jego życiu odegrały Marianne Ihlen i Suzanne Verdal. Jego związki z nimi były źródłem inspiracji dla wielu jego najsłynniejszych piosenek.
Co stało się z synem Marianne Ihlen Axelem?
Axel Jensen, syn Marianne Ihlen i Aksela Jensena, zmarł w 1985 roku w wieku 33 lat. Jego śmierć była głębokim ciosem dla jego matki i dla Leonarda Cohena.
Czy Leonard Cohen był żoną?
Leonard Cohen nigdy nie był żonaty. Miał długie i burzliwe związki, ale nigdy nie zdecydował się na formalny ślub.
Czy Leonard Cohen kochał Marianne?
Tak, Leonard Cohen głęboko kochał Marianne Ihlen. Ich związek trwał kilka lat i pozostawił trwały ślad w jego twórczości, czego dowodem są jego liczne utwory poświęcone jej osobie.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marianne_Ihlen
