Miles Davis: Ikona jazzu, rewolucjonista muzyki.

1

Miles Davis, urodzony 26 maja 1926 roku w Alton w stanie Illinois, zmarł 28 września 1991 roku w Santa Monica w Kalifornii, pozostając w wieku 65 lat. Był amerykańskim trębaczem jazzowym, kompozytorem i liderem zespołów, powszechnie uznawanym za jedną z najbardziej innowacyjnych i wpływowych postaci w historii muzyki XX wieku. Jego życie prywatne naznaczone było burzliwymi związkami, w tym małżeństwami z tancerką Frances Taylor, modelką i piosenkarką Betty Mabry oraz aktorką Cicely Tyson, które często inspirowały jego twórczość i wpływały na jego wizerunek. Jako artysta, Miles Davis nieustannie przekraczał granice gatunkowe, ewoluując swój styl i inspirując kolejne pokolenia muzyków. Jego niezrównana zdolność do przewidywania i kształtowania przyszłości jazzu, a także jego odważne eksperymenty z nowymi brzmieniami i technologiami, ugruntowały jego pozycję jako ikony kultury.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 65 lat (w chwili śmierci)
• Żona/Mąż: Frances Taylor, Betty Mabry, Cicely Tyson
• Dzieci: Brak danych o dzieciach w dostarczonym tekście
• Zawód: Trębacz jazzowy, kompozytor, lider zespołu
• Główne osiągnięcie: Reinterpretacja jazzu, pionier cool jazzu, jazzu modalnego i jazz fusion, autor albumu „Kind of Blue”

Podstawowe informacje o Milesie Davisie

Pełne imię, pochodzenie i lata życia

Miles Dewey Davis III urodził się 26 maja 1926 roku w Alton w stanie Illinois. Dorastał w zamożnej rodzinie afroamerykańskiej, co zapewniło mu stabilny start życiowy w czasach, gdy społeczeństwo amerykańskie mierzyło się z wieloma wyzwaniami. Artysta zmarł 28 września 1991 roku w Santa Monica w Kalifornii, w wieku 65 lat. Bezpośrednią przyczyną jego śmierci były połączone skutki udaru mózgu, zapalenia płuc oraz niewydolności oddechowej.

Wykształcenie muzyczne

W 1944 roku, za namową ojca, Miles Davis podjął studia w prestiżowej Juilliard School of Music w Nowym Jorku. Uczęszczał tam na zajęcia z teorii muzyki, fortepianu i dyktatu. Jednak jego pasja do jazzu i potrzeba natychmiastowego rozwoju artystycznego skłoniły go do porzucenia szkoły po trzech semestrach. Davis pragnął w pełni poświęcić się graniu jazzu na żywo, co uważał za najbardziej wartościową formę nauki i ekspresji.

Główny instrument i technika gry

Choć Miles Davis potrafił grać na fortepianie i organach elektrycznych, to jako trębacz zdobył światowe uznanie. Pod wpływem swojego nauczyciela, Elwooda Buchanana, wypracował unikalne brzmienie charakteryzujące się brakiem wibrata. Preferował czysty, okrągły ton w średnim rejestrze, który stał się jego znakiem rozpoznawczym. Ta charakterystyczna technika sprawiała, że jego gra była natychmiast rozpoznawalna i niezwykle ekspresyjna, nawet w najdelikatniejszych frazach.

Data i przyczyna śmierci

Miles Davis zmarł 28 września 1991 roku w wieku 65 lat w Santa Monica w Kalifornii. Bezpośrednią przyczyną jego śmierci były połączone skutki udaru mózgu, zapalenia płuc oraz niewydolności oddechowej. Tragiczne wydarzenie zakończyło życie jednego z najbardziej znaczących artystów w historii muzyki, pozostawiając po sobie ogromną lukę w świecie jazzu i poza nim.

Status legendy i dziedzictwo

Miles Davis jest niekwestionowaną legendą muzyki XX wieku. Jego wpływ na historię jazzu i muzyki popularnej jest wciąż żywy i odczuwalny. Uznawany za jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii jazzu, jego innowacyjność i ciągła ewolucja stylistyczna zostały docenione m.in. poprzez wprowadzenie go do Rock and Roll Hall of Fame w 2006 roku. Jego dorobek artystyczny, obejmujący niezliczone przełomowe albumy i sesje nagraniowe, stanowi fundament dla wielu gatunków muzycznych.

Rodzina i życie prywatne Milesa Davisa

Pierwsze małżeństwo z Frances Taylor

W 1959 roku Miles Davis poślubił tancerkę Frances Taylor. Ich związek, choć burzliwy, trwał do 1968 roku, kiedy to para rozwiodła się. Frances Taylor była nie tylko żoną artysty, ale również jego muzą, której wizerunek znalazł się na okładce jednego z jego albumów, „Someday My Prince Will Come”. Jej obecność w życiu Davisa z pewnością odcisnęła piętno na jego twórczości i osobistych przeżyciach.

Drugie małżeństwo z Betty Mabry

Drugą żoną Milesa Davisa była modelka i piosenkarka Betty Mabry. Ich małżeństwo trwało krótko, od 1968 do 1969 roku, jednak miało znaczący wpływ na życie artysty. Betty Mabry wprowadziła go w świat muzyki rockowej i psychodelicznej, zapoznając go m.in. z twórczością Jimiego Hendrixa. Jej wpływ był również widoczny w zmianie stylizacji Davisa, który zaczął coraz śmielej eksperymentować z modą.

Małżeństwo z Cicely Tyson

W 1981 roku Miles Davis ożenił się z cenioną aktorką Cicely Tyson. Ich związek odegrał kluczową rolę w życiu muzyka, pomagając mu wyjść z pięcioletniego okresu bezczynności i zmagań z nałogami. Mimo wsparcia, para rozwiodła się w 1989 roku, na dwa lata przed śmiercią artysty. Ich wspólne lata były ważnym rozdziałem w życiu Davisa, symbolizującym próbę powrotu do równowagi i stabilności.

Kariera zawodowa Milesa Davisa

Początki kariery i era bebopu (1944–1948)

Kariera zawodowa Milesa Davisa rozpoczęła się w Nowym Jorku. Szybko stał się częścią sceny bebopowej, grając w kwintetach swojego idola, saksofonisty Charliego Parkera. Zastąpił w tym składzie Dizzy’ego Gillespiego i wziął udział w przełomowych sesjach nagraniowych dla gatunku bebop. Te wczesne doświadczenia ukształtowały jego styl i pozwoliły mu na eksplorację nowych, szybkich i wirtuozerskich form jazzu.

Narodziny Cool Jazzu: projekt Birth of the Cool (1948–1950)

W latach 1948–1950 Miles Davis stanął na czele dziewięcioosobowego zespołu, znanego jako Nonet. Z tym zespołem nagrał sesje, które później ukazały się jako album „Birth of the Cool” dla Capitol Records. Ten projekt stanowił odejście od intensywności bebopu na rzecz bardziej spokojnych, orkiestrowych aranżacji. Wykorzystanie instrumentów takich jak tuba i waltornia nadało muzyce unikalne, chłodniejsze brzmienie, wyznaczając tym samym narodziny gatunku cool jazz.

Współpraca z Columbia Records i Johnem Coltrane’em

Po znaczącym sukcesie na festiwalu jazzowym w Newport w 1955 roku, Miles Davis podpisał długoterminowy kontrakt z wytwórnią Columbia Records. Ta strategiczna decyzja zaowocowała wydaniem albumu „’Round About Midnight” i rozpoczęciem jednej z najważniejszych współpracy w historii jazzu – z saksofonistą Johnem Coltrane’em. Ich wspólne nagrania dla Columbia Records stały się kamieniami milowymi w rozwoju modern jazzu.

Przełomowy album „Kind of Blue” (1959) i jazz modalny

W 1959 roku Miles Davis nagrał album, który miał na zawsze zmienić oblicze jazzu – „Kind of Blue”. Do dziś jest to najlepiej sprzedający się album jazzowy wszech czasów, z ponad pięcioma milionami sprzedanych egzemplarzy w samych Stanach Zjednoczonych. Album ten stał się fundamentem jazzu modalnego, wprowadzając nowe podejście do improwizacji opartej na skalach, a nie tradycyjnych schematach akordowych. „Kind of Blue” to arcydzieło, które definiuje gatunek i inspiruje słuchaczy na całym świecie, oferując bogactwo emocji i subtelności w swojej muzyce.

Innowacyjne albumy orkiestrowe z Gilem Evansem

Na przełomie lat 50. i 60. Miles Davis nawiązał owocną współpracę z aranżerem Gilem Evansem, tworząc serię innowacyjnych albumów orkiestrowych. Wśród nich znalazł się inspirowany muzyką hiszpańską „Sketches of Spain” z 1960 roku, który zachwycił bogactwem aranżacji i emocjonalną głębią. Innym ważnym dziełem z tego okresu był album „Porgy and Bess”, będący jazzową interpretacją opery George’a Gershwina. Te płyty dowiodły wszechstronności Davisa i jego zdolności do integracji różnych stylów muzycznych.

Okres elektryczny i narodziny Jazz Fusion

Pod koniec lat 60. Miles Davis zaczął odważnie eksperymentować z instrumentami elektronicznymi i rytmami rockowymi. Ta transformacja doprowadziła do wydania albumów „In a Silent Way” (1969) i milionowego bestsellera „Bitches Brew” (1970). Te kontrowersyjne, ale przełomowe dzieła, zapoczątkowały gatunek jazz fusion, łącząc złożoność jazzu z energią rocka i funku. „Bitches Brew” stało się symbolem jego artystycznej odwagi i gotowości do redefiniowania muzycznych granic, otwierając nowe ścieżki dla przyszłych pokoleń muzyków.

Powrót na scenę w latach 80.

Po pięcioletniej przerwie spowodowanej problemami zdrowotnymi, Miles Davis powrócił do nagrywania w 1981 roku albumem „The Man with the Horn”. Lata 80. przyniosły mu kolejne uznanie komercyjne. Płyty takie jak „You’re Under Arrest”, gdzie interpretował popowe hity, czy nagrodzony Grammy album „Tutu” z 1986 roku, pokazały jego zdolność do adaptacji i pozostawania na czele muzycznych trendów. Jego muzyka w tym okresie nadal ewoluowała, łącząc jazzowe korzenie z nowoczesnymi brzmieniami i produkcją.

Nagrody i osiągnięcia Milesa Davisa

Uznanie krytyków i wpływ na gatunki muzyczne

Miles Davis jest powszechnie uznawany za jedną z najważniejszych postaci w historii muzyki XX wieku. Magazyn „Rolling Stone” określił go mianem najbardziej czczonego trębacza jazzowego wszech czasów, podkreślając jego nieustanną zdolność do rewolucji stylistycznej. Jego wpływ jest kluczowy dla rozwoju wielu stylów jazzowych, w tym cool jazzu, hard bopu, jazzu modalnego, post-bopu oraz jazz fusion. To czyni go unikalnym innowatorem na skalę światową, którego dziedzictwo jest nadal żywe.

Wprowadzenie do Rock and Roll Hall of Fame

Potwierdzeniem ogromnego wpływu i statusu legendy Milesa Davisa jest jego wprowadzenie do Rock and Roll Hall of Fame w 2006 roku. To prestiżowe wyróżnienie podkreśla jego wszechstronność i znaczenie nie tylko dla świata jazzu, ale dla całej historii muzyki popularnej. Jego nazwisko widnieje obok innych ikon, co świadczy o jego uniwersalnym i ponadczasowym wpływie na kulturę.

Zdrowie i wyzwania Milesa Davisa

Walka z uzależnieniem od heroiny

Na początku lat 50. Miles Davis zmagał się z silnym uzależnieniem od heroiny. Nałóg ten negatywnie wpływał na jego karierę i życie osobiste. Jednak dzięki ogromnej sile woli, w 1954 roku zdołał pokonać uzależnienie i powrócił do pełni sił twórczych, co pozwoliło mu na dalsze kształtowanie historii jazzu.

Okres przerwy w karierze (1975–1980)

Ze względu na pogarszający się stan zdrowia, w tym chroniczne problemy z biodrami i ogólne wycieńczenie, Miles Davis wycofał się z życia publicznego na pięć lat, w latach 1975–1980. Ten okres spędził w odosobnieniu, skupiając się na regeneracji i odpoczynku, co pozwoliło mu później na powrót do aktywnej kariery muzycznej.

Kontrowersje i skandale Milesa Davisa

Doświadczenia z dyskryminacją rasową

Miles Davis wielokrotnie wspominał o doświadczeniach z dyskryminacją rasową, których doświadczał w młodości podczas konkursów muzycznych. Choć te trudne przeżycia mogły być bolesne, sam artysta twierdził, że zmotywowały go one do jeszcze cięższej pracy i dążenia do bycia lepszym muzykiem, co ostatecznie wpłynęło na jego determinację i sukces.

Reakcja na zmiany stylistyczne w muzyce

Przejście Milesa Davisa w stronę rocka i funku w latach 70. było jednym z najbardziej kontrowersyjnych momentów w jego karierze. Ten odważny krok wywołał sprzeciw wielu konserwatywnych krytyków jazzowych i fanów tradycyjnego brzmienia. Jednakże, to właśnie ta gotowość do eksperymentowania i poszukiwania nowych dróg sprawiła, że Davis stał się ikoną innowacji i artystycznej wolności.

Ciekawostki z życia Milesa Davisa

Pierwsza trąbka i początki muzyczne

Swoją pierwszą trąbkę Miles Davis otrzymał w wieku 9 lat, w 1935 roku, od przyjaciela ojca, Johna Eubanksa. Choć jego matka preferowała, aby syn uczył się gry na skrzypcach, to właśnie trąbka stała się instrumentem, który zdefiniował jego życie i karierę, otwierając mu drzwi do świata jazzu.

Talent plastyczny w późniejszych latach życia

W ostatniej dekadzie swojego życia, Miles Davis, oprócz kontynuowania działalności muzycznej, intensywnie zajmował się również sztukami wizualnymi. Tworzył obrazy, które były wystawiane i zyskały uznanie w świecie sztuki. Ta wszechstronność artystyczna pokazuje jego głębokie zamiłowanie do kreatywności we wszystkich jej formach.

Działalność w przemyśle filmowym i telewizyjnym

Lata 80. były dla Milesa Davisa okresem rozszerzania swojej aktywności artystycznej poza ramy czysto muzyczne. Nie ograniczał się tylko do koncertowania, ale zaczął również pojawiać się w filmach i produkcjach telewizyjnych, co świadczy o jego rosnącej popularności i chęci eksplorowania różnych dziedzin sztuki.

Chronologia kariery Milesa Davisa

• 1944–1948: Początki kariery i era bebopu, gra w kwintetach Charliego Parkera.
• 1948–1950: Narodziny Cool Jazzu z projektem „Birth of the Cool”.
• 1955: Sukces na festiwalu jazzowym w Newport, podpisanie kontraktu z Columbia Records.
• 1959: Nagranie przełomowego albumu „Kind of Blue”.
• Przełom lat 50. i 60.: Współpraca z Gilem Evansem przy albumach takich jak „Sketches of Spain” i „Porgy and Bess”.
• Koniec lat 60.: Okres elektryczny i narodziny Jazz Fusion z albumami „In a Silent Way” i „Bitches Brew”.
• 1975–1980: Pięcioletnia przerwa w karierze spowodowana problemami zdrowotnymi.
• 1981: Powrót do nagrywania albumem „The Man with the Horn”.
• Lata 80.: Zdobycie uznania komercyjnego albumami „You’re Under Arrest” i „Tutu”.

Kluczowe albumy Milesa Davisa

• Birth of the Cool (nagrane 1949–1950, wydane 1957)
• ’Round About Midnight (1957)
• Kind of Blue (1959)
• Sketches of Spain (1960)
• Porgy and Bess (1959)
• In a Silent Way (1969)
• Bitches Brew (1970)
• Tutu (1986)

Nagrody i wyróżnienia Milesa Davisa

Warto wiedzieć: Miles Davis był mistrzem ciągłej ewolucji stylistycznej, nigdy nie osiadał na laurach, nieustannie poszukując nowych brzmień i inspiracji, co czyniło go artystą wyprzedzającym swoje czasy.

Miles Davis pozostawił po sobie nieśmiertelne dziedzictwo, rewolucjonizując jazz i muzykę XX wieku swoją innowacyjnością i odwagą w przekraczaniu gatunkowych granic. Jego wpływ jest niepodważalny, a jego muzyka nadal inspiruje pokolenia słuchaczy i artystów na całym świecie, dowodząc jego ponadczasowego znaczenia.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Miles_Davis