Nat King Cole: L-O-V-E i ikona jazzu – biografia artysty

1

Nathaniel Adams Coles, znany na całym świecie jako Nat King Cole, urodził się 17 marca 1919 roku w Montgomery w stanie Alabama, a zmarł 15 lutego 1965 roku w Santa Monica w Kalifornii. Ten wybitny amerykański piosenkarz, pianista jazzowy i aktor, w wieku 45 lat pozostawił po sobie dziedzictwo, które na zawsze odcisnęło piętno na historii muzyki popularnej. Jego aksamitny głos i niezliczone przeboje do dziś poruszają serca słuchaczy na całym świecie. Artysta był ojcem pięciorga dzieci, w tym córki Natalie, która również odniosła sukces jako piosenkarka. Życie i kariera Nata King Cole’a to inspirująca opowieść o niezwykłym talencie, determinacji i walce z rasowymi uprzedzeniami w realiach Ameryki XX wieku.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na marzec 2024 roku, Nat King Cole miałby 105 lat.
• Żona/Mąż: Maria Hawkins Cole (od 1948 do śmierci)
• Dzieci: Pięcioro: Natalie, Carole, Nat Kelly, Casey i Timolin.
• Zawód: Piosenkarz, pianista jazzowy, aktor.
• Główne osiągnięcie: Przełamywanie barier rasowych w amerykańskiej telewizji i muzyce popularnej, stworzenie ponadczasowych przebojów.

Podstawowe Informacje

Nathaniel Adams Coles, znany światu jako Nat King Cole, przyszedł na świat 17 marca 1919 roku w Montgomery w stanie Alabama. Jego muzyczna podróż, która trwała od 1934 roku aż do jego śmierci w 1965 roku, obejmowała role piosenkarza, pianisty jazzowego i aktora. Choć urodził się jako Coles, w swojej karierze zawodowej przyjął skróconą formę nazwiska i pseudonim, który stał się jego znakiem rozpoznawczym. Niestety, jego życie zostało przerwane przedwcześnie – artysta zmarł w wieku 45 lat, 15 lutego 1965 roku w Santa Monica w Kalifornii, pozostawiając po sobie niezatartą spuściznę w świecie sztuki.

Rodzina i Życie Prywatne Nata King Cole’a

Wczesne lata życia Nata King Cole’a naznaczone były przeprowadzką rodziny do Chicago. Gdy Nat miał cztery lata, około 1923 roku, jego ojciec, Edward, podjął tam posługę jako pastor baptystyczny. Pierwszą nauczycielką muzyki młodego Nata była jego matka, Perlina (Adams) Coles. Jako organistka kościelna, to ona wprowadziła go w świat muzyki, ucząc gry na tym instrumencie. Te rodzinne korzenie muzyczne miały ogromny wpływ na przyszłego artystę.

Dzieci Nata King Cole’a

Nat King Cole był ojcem pięciorga dzieci. Z pierwszego małżeństwa z Nadine Robinson miał adoptowaną córkę Carole. Po ślubie z Marią Hawkins, para doczekała się trójki biologicznych dzieci: Natalie, która sama osiągnęła sukces jako piosenkarka, oraz bliźniaczek Casey i Timolin. Para adoptowała również syna Nat Kelly Cole’a. Piątka dzieci Nata King Cole’a to Natalie, Carole, Nat Kelly, Casey i Timolin.

Pierwszą żoną artysty była Nadine Robinson, tancerka związana z obsadą musicalu „Shuffle Along”. Pobrali się w 1937 roku, gdy artysta miał zaledwie 18 lat. Ich małżeństwo nie trwało jednak długo. Zaledwie sześć dni po sfinalizowaniu rozwodu z Nadine, 28 marca 1948 roku, Cole poślubił piosenkarkę Marię Hawkins. Uroczystość odbyła się w kościele baptystycznym Abyssinian w Harlemie. Maria Hawkins stała się jego drugą i ostatnią żoną, z którą spędził resztę życia.

Artysta był aktywnym członkiem wolnomularstwa. W styczniu 1944 roku Nat King Cole został przyjęty do loży Thomas Waller Lodge No. 49 w Kalifornii.

Kariera Zawodowa Nata King Cole’a

Początki Kariery i King Cole Trio

Kariera Nata King Cole’a rozpoczęła się w bardzo młodym wieku. Już jako nastolatek, w wieku 15 lat, porzucił szkołę średnią, aby wraz ze swoim bratem Eddiem sformować sekstet. W 1936 roku nagrali swoje pierwsze single dla wytwórni Decca. Prawdziwy przełom nastąpił jednak wraz ze sformowaniem King Cole Trio. W jego skład, obok Nata na fortepianie, wchodzili basista Wesley Prince i gitarzysta Oscar Moore. Nazwa grupy nawiązywała do popularnej rymowanki o „Starym Królu Cole’u” (Old King Cole).

Sukces King Cole Trio zaczął nabierać tempa. W 1944 roku utwór „Straighten Up and Fly Right” stał się wielkim hitem, co ugruntowało pozycję zespołu jako czołowego wykonawcy w katalogu wytwórni Capitol Records. Ten okres był kluczowy dla rozwoju kariery artysty i jego zespołu, otwierając drogę do dalszych sukcesów.

Kariera Solowa i Przejście do Popu

Od 1950 roku artysta zaczął występować jako solista, co oznaczało istotną zmianę w jego stylu muzycznym. Stopniowo odchodził od czystego jazzu w stronę tradycyjnego popu i ballad. Ta transformacja okazała się strzałem w dziesiątkę, przynosząc mu ogromny sukces komercyjny i poszerzając grono jego fanów. To właśnie w tym okresie powstały jego najbardziej znane i uwielbiane utwory, które do dziś są uznawane za klasyki muzyki rozrywkowej.

Artysta zapisał się również w historii telewizji. W latach 1956–1957 prowadził na antenie NBC program „The Nat King Cole Show”. Był to pierwszy ogólnokrajowy program rozrywkowy prowadzony przez Afroamerykanina, co stanowiło ważne osiągnięcie w kontekście przełamywania barier rasowych w amerykańskich mediach.

Działalność Aktorska

Talent Nata King Cole’a wykraczał poza sferę muzyki. Jako aktor wystąpił w wielu produkcjach filmowych, demonstrując wszechstronność swoich umiejętności. Do jego znaczących ról należą występy w filmach takich jak „The Blue Gardenia” z 1953 roku. Szczególnie pamiętna była jego rola w filmie „St. Louis Blues” z 1958 roku, gdzie wcielił się w postać W.C. Handy’ego, pioniera bluesa. Jego obecność na ekranie dodawała głębi i autentyczności kreowanym postaciom.

Nagrody i Osiągnięcia Nata King Cole’a

Droga artysty do muzycznej i artystycznej chwały została uhonorowana wieloma prestiżowymi nagrodami i wyróżnieniami. W 1960 roku jego wkład w kulturę został doceniony poprzez przyznanie mu gwiazdy na Hollywood Walk of Fame. Tego samego roku otrzymał również specjalną nagrodę Golden Globe za swoje osiągnięcia. Pośmiertnie, w 1990 roku, jego dorobek został uhonorowany nagrodą Grammy Lifetime Achievement Award, co podkreśla trwałe znaczenie jego twórczości.

Artysta został również wprowadzony do prestiżowych galerii sław, co świadczy o jego wszechstronnym wpływie na różne gatunki muzyczne. W 1997 roku uhonorowano go miejscem w DownBeat Jazz Hall of Fame, a w 2000 roku dołączył do grona legend Rock and Roll Hall of Fame. Kolejnym ważnym wyróżnieniem było wprowadzenie do National Rhythm & Blues Hall of Fame w 2020 roku. Jedno z jego najbardziej rozpoznawalnych nagrań, „The Christmas Song”, zostało wybrane przez Bibliotekę Kongresu do zachowania w Narodowym Rejestrze Nagrań Stanów Zjednoczonych, co potwierdza jego kulturową wagę.

Muzyka Nata King Cole’a

W ciągu swojej niezwykle owocnej kariery, artysta nagrał ponad 100 piosenek, które zdobyły listy przebojów i stały się ponadczasowymi hitami. Wśród jego legendarnych utworów znajdują się takie perły jak „Unforgettable”, „Mona Lisa”, „Smile” czy „Nature Boy”. Jego album „The Magic of Christmas” z 1960 roku osiągnął status najlepiej sprzedającej się płyty bożonarodzeniowej lat 60., co świadczy o jego ogromnej popularności w okresie świątecznym. Album „Cole Español” z 1958 roku, nagrany w Hawanie i w całości po hiszpańsku, zapoczątkował serię trzech niezwykle popularnych płyt w tym języku, ukazując jego umiejętność adaptacji do różnych kultur muzycznych.

Sukces artysty był w dużej mierze zasługą jego współpracy z wybitnymi aranżerami, takimi jak Nelson Riddle, Gordon Jenkins i Ralph Carmichael. To właśnie ich geniusz aranżacyjny pomógł mu stworzyć jego unikalne, aksamitne brzmienie, które stało się jego znakiem rozpoznawczym. Nawet współcześnie, jego muzyka wciąż rezonuje z nowymi pokoleniami słuchaczy. Dowodem na to jest fakt, że w 2022 roku jego wersja „The Christmas Song” pobiła rekord najdłuższej drogi do pierwszej dziesiątki listy Billboard Hot 100, osiągając 9. miejsce aż 62 lata po swoim debiucie. Jego wpływ na muzykę latynoamerykańską był tak duży, że do dziś jest tam wspominany jako jeden z najważniejszych interpretatorów bolera, mimo że nie mówił po hiszpańsku, uczył się tekstów fonetycznie, co nie przeszkodziło mu w zdobyciu serc słuchaczy.

Zdrowie i Ostatnie Lata

Niestety, życie Nata King Cole’a zostało naznaczone problemami zdrowotnymi, które ostatecznie przyczyniły się do jego przedwczesnej śmierci. Artysta był nałogowym palaczem papierosów, wypalając nawet do trzech paczek dziennie. Wierzył, że dym nadaje jego głosowi charakterystyczną, niską barwę, co jednak miało tragiczne konsekwencje dla jego płuc. W grudniu 1964 roku zdiagnozowano u niego raka płuc, co zmusiło go do poddania się intensywnej radioterapii.

Mimo ciężkiej choroby, artysta pracował niemal do samego końca. Nagrywał ostatnie utwory w styczniu 1965 roku, wykazując niezwykłą determinację i poświęcenie dla swojej sztuki. Zmarł 15 lutego 1965 roku w St. John’s Hospital w Santa Monica. Jego pogrzeb zgromadził tysiące osób, co świadczyło o głębokim szacunku i miłości, jaką darzyli go fani na całym świecie.

Walka z Rasizmem i Kontrowersje

Mimo ogromnego statusu gwiazdy, artysta doświadczał brutalnego rasizmu, z którym zmagał się przez całą swoją karierę. W 1956 roku, podczas koncertu w Birmingham w Alabamie, został fizycznie zaatakowany na scenie przez członków White Citizens’ Council. Ten incydent był wstrząsający i miał wpływ na dalsze decyzje artysty. Po ataku w Birmingham artysta zadeklarował, że nigdy więcej nie wystąpi w Alabamie ani w żadnym miejscu na Południu, gdzie obowiązywała segregacja rasowa.

Artysta bywał krytykowany przez niektórych aktywistów za zbyt małe zaangażowanie w ruch praw obywatelskich. Jednak w rzeczywistości Nat King Cole aktywnie wspierał finansowo NAACP, organizację walczącą o prawa Afroamerykanów. Jego udział w historycznym Marszu na Waszyngton w 1963 roku był symbolicznym wyrazem jego poparcia dla ruchu. Program telewizyjny artysty, „The Nat King Cole Show”, został zdjęty z anteny w 1957 roku z powodu braku ogólnokrajowego sponsora. Artysta skomentował to wówczas słynnym stwierdzeniem, że „Madison Avenue boi się ciemności”, co trafnie odnosiło się do uprzedzeń rasowych w świecie biznesu.

Ciekawostki z Życia Nata King Cole’a

Nat King Cole był postacią fascynującą, a jego życie obfitowało w wiele niebanalnych wydarzeń i faktów. Swoją pierwszą publiczną prezentację muzyczną zaliczył w wieku zaledwie czterech lat, wykonując piosenkę „Yes! We Have No Bananas”. Jako nastolatek w Chicago należał do zespołu „Bud Billiken Club”, zorganizowanego dla chłopców dostarczających gazetę „The Chicago Defender”, co świadczy o jego wczesnych kontaktach ze światem mediów. Siedziba Capitol Records w Los Angeles (Capitol Records Building) jest powszechnie nazywana „Domem, który zbudował Nat” (The House That Nat Built), co podkreśla jego ogromny wkład w sukces wytwórni. Był wielkim fanem baseballu, a w szczególności legendy tego sportu, Hank’a Aarona. Artysta potrafił słuchać relacji z meczów na tranzystorowym radiu nawet podczas przerw w sesjach nagraniowych.

Aby uniknąć problemów z kontraktem z Capitol Records, podczas nagrań dla innych wytwórni używał pseudonimów, takich jak „Shorty Nadine” czy „Sam Schmaltz”. Jego brat Freddy Cole również odniósł sukces jako piosenkarz i pianista jazzowy. Szczególnie wzruszającym momentem w historii muzyki było nagranie przez córkę Natalie Cole w 1991 roku słynnego duetu „Unforgettable” ze swoim zmarłym ojcem, dzięki zaawansowanej technologii studyjnej. Artysta był jednym z pierwszych czarnoskórych artystów, którzy zamieszkali w ekskluzywnej dzielnicy Hancock Park w Los Angeles, co spotkało się z protestami białych sąsiadów. W odpowiedzi na rasistowskie uwagi sąsiadów, że nie chcą „niepożądanych osób” w okolicy, Cole odpowiedział: „Ja też nie. Jeśli zobaczę kogoś niepożądanego, dam wam znać”. Jego ostatni film, „Cat Ballou”, wszedł na ekrany kin już po jego śmierci w 1965 roku. Do dziś jest uważany za jednego z najlepiej frazujących piosenkarzy w historii muzyki rozrywkowej.

Warto wiedzieć: Mimo że nie mówił po hiszpańsku, artysta uczył się tekstów piosenek fonetycznie, co nie przeszkodziło mu w zdobyciu serc słuchaczy w Ameryce Łacińskiej. Jego wpływ na muzykę latynoamerykańską był tak duży, że do dziś jest tam wspominany jako jeden z najważniejszych interpretatorów bolera.

Podsumowując, Nat King Cole był wszechstronnym artystą, którego muzyczne dziedzictwo nadal inspiruje, a jego walka z rasizmem stanowi ważną część historii amerykańskiej kultury. Jego niezwykły głos, ponadczasowe przeboje i przełomowe osiągnięcia w dziedzinie praw obywatelskich zapewniły mu niezachwiane miejsce wśród największych legend muzyki XX wieku, a jego wpływ jest odczuwalny do dziś.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Nat_King_Cole