Oskar Schindler: Fabryka życia, Żydzi, Jerozolima.

0

Oskar Schindler, niemiecki przemysłowiec i członek partii nazistowskiej, znany jest przede wszystkim jako bohater, który podczas II wojny światowej uratował życie około 1200 Żydów. Urodził się 28 kwietnia 1908 roku. W styczniu 2026 roku minęło 81 lat od zakończenia II wojny światowej, a jego historia, rozsławiona przez powieść „Arka Schindlera” i film „Lista Schindlera”, na stałe wpisała się w karty historii. Po śmierci w 1974 roku został pochowany na katolickim cmentarzu na Górze Syjon w Jerozolimie, stając się jedynym byłym członkiem NSDAP uhonorowanym w ten sposób, co podkreśla unikalną skalę jego humanitarnych zasług.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2026 roku Oskar Schindler miałby 117 lat.
• Żona/Mąż: Emilie Pelzl
• Dzieci: Dwoje z pozamałżeńskiego romansu (Emily, Oskar junior)
• Zawód: Przemysłowiec, agent wywiadu
• Główne osiągnięcie: Uratowanie życia około 1200 Żydom podczas II wojny światowej

Podstawowe informacje o Oskarze Schindlerze

Oskar Schindler urodził się 28 kwietnia 1908 roku w Zwittau (obecnie Svitavy w Czechach), w rodzinie sudeckich Niemców. Mimo przynależności do partii nazistowskiej i bycia niemieckim przemysłowcem, jego postawa podczas II wojny światowej uczyniła go symbolem odwagi i humanitaryzmu. Jego dziedzictwo jest nierozerwalnie związane z wydarzeniami wojennymi, podczas których jego działania pozwoliły uratować życie około 1200 Żydów, co zostało uwiecznione w literaturze i kinie.

Po śmierci Oskara Schindlera w 1974 roku w Hildesheim, jego ostatnim miejscem spoczynku stał się katolicki cmentarz na Górze Syjon w Jerozolimie. To wyjątkowe wyróżnienie, jako że jest on jedynym byłym członkiem NSDAP pochowanym w tym świętym miejscu, co świadczy o głębokim uznaniu jego zasług dla społeczności żydowskiej przez państwo Izrael.

Rodzina i życie prywatne Oskara Schindlera

Oskar Schindler był synem Johanna „Hansa” Schindlera, właściciela firmy produkującej maszyny rolnicze, oraz Franziski „Fanny” Schindler (z domu Luser). Miał młodszą siostrę, Elfriede. Jego relacje rodzinne były skomplikowane; ojciec był alkoholikiem i opuścił rodzinę, a matka zmarła krótko potem. 6 marca 1928 roku Oskar poślubił Emilie Pelzl, córkę zamożnego rolnika. Ich związek był wystawiany na liczne próby, w tym z powodu licznych romansów Oskara.

Oskar Schindler miał dwoje dzieci z pozamałżeńskiego romansu z Aurelie Schlegel: córkę Emily, urodzoną w 1933 roku, i syna Oskara juniora, urodzonego w 1935 roku. Podczas pobytu w Krakowie utrzymywał również bliskie relacje ze swoją sekretarką, Viktorią Klonowską, oraz handlarką, Ewą Kisch Scheuer.

Kariera zawodowa i działalność Oskara Schindlera

Droga zawodowa Oskara Schindlera była naznaczona niepowodzeniami. Po wydaleniu ze szkoły technicznej w 1924 roku pracował w firmie ojca, a następnie imał się różnych zajęć. W 1936 roku nawiązał współpracę z Abwehrą, niemieckim wywiadem wojskowym, zbierając informacje o strategicznych obiektach w Czechosłowacji. Działalność ta doprowadziła do jego aresztowania pod zarzutem szpiegostwa, odzyskał wolność na mocy układu monachijskiego.

W listopadzie 1939 roku Oskar Schindler przejął w Krakowie upadłą fabrykę naczyń emaliowanych, nadając jej nazwę Deutsche Emailwarenfabrik (DEF). Początkowo zatrudniał Żydów jako tańszą siłę roboczą, jednak z czasem fabryka DEF zaczęła pełnić rolę bezpiecznego schronienia dla jego żydowskich pracowników, chroniąc ich przed prześladowaniami.

Nagrody i osiągnięcia Oskara Schindlera

Najwyższym izraelskim odznaczeniem cywilnym przyznanym Oskarowi Schindlerowi jest tytuł Sprawiedliwego wśród Narodów Świata. W 1993 roku Instytut Yad Vashem pośmiertnie uhonorował Oskara i jego żonę Emilie tym prestiżowym odznaczeniem. Jest ono nadawane nie-Żydom, którzy z narażeniem własnego życia ratowali Żydów podczas Holokaustu, co podkreśla niezwykłą skalę jego humanitarnych działań.

Filantropia i ratowanie ludzi przez Oskara Schindlera

Wykorzystując swoje powiązania z Wehrmachtem, Oskar Schindler nadał swojej fabryce DEF status „istotnej dla wysiłku wojennego”, co pozwoliło mu skutecznie chronić żydowskich pracowników przed deportacją. Twierdził, że nawet dzieci i osoby niepełnosprawne są niezbędnymi mechanikami, co ratowało ich przed wywózką do obozów zagłady.

Aby chronić swoich pracowników przed okrucieństwem Amona Götha, sadystycznego komendanta obozu w Płaszowie, Schindler wyjednał zgodę na budowę własnego podobozu przy fabryce DEF. Na własny koszt zapewnił tam lepsze warunki bytowe, wyżywienie i opiekę medyczną, co było ewenementem w tamtych czasach.

W październiku 1944 roku, w obliczu likwidacji obozów, Oskar Schindler przekonał władze SS do przeniesienia fabryki do Brünnlitz. Tam, na stworzonej przez siebie liście, znanej jako „Lista Schindlera”, znalazło się 1200 osób, których życie zostało uratowane przed komorami gazowymi Auschwitz. Zestawienie to przygotowali Mietek Pemper i Marcel Goldberg.

Kluczowe etapy ratowania Żydów przez Oskara Schindlera:

• Przejęcie fabryki naczyń emaliowanych w Krakowie (1939).
• Zatrudnianie Żydów jako tańszej siły roboczej, co stopniowo przekształciło fabrykę w bezpieczne schronienie.
• Nadanie fabryce statusu „istotnej dla wysiłku wojennego” w celu ochrony pracowników przed deportacją.
• Budowa podobozu w Płaszowie z lepszymi warunkami dla więźniów.
• Przekonanie władz SS do przeniesienia fabryki do Brünnlitz (1944), co uratowało 1200 osób.

Majątek i finanse Oskara Schindlera

Pod koniec wojny Oskar Schindler znalazł się w sytuacji bankructwa. Cały majątek, który zarobił na kontraktach wojskowych, wydał na łapówki dla urzędników SS oraz na zakupy żywności i leków na czarnym rynku, aby zapewnić przetrwanie swoim pracownikom. Jego poświęcenie finansowe było ogromne, a osobiste środki zostały całkowicie wyczerpane w imię ratowania ludzkich istnień.

Po zakończeniu wojny Oskar Schindler podejmował liczne, lecz bezskuteczne próby odbudowy życia zawodowego. Próbował swoich sił w rolnictwie w Argentynie, gdzie zbankrutował w 1958 roku. Po powrocie do Niemiec podejmował kolejne inicjatywy biznesowe, które również okazały się fiaskiem. Do końca życia polegał na pomocy finansowej od organizacji żydowskich oraz od osób, które uratował – tak zwanych „Schindlerjuden”.

Kontrowersje i skandale związane z Oskarem Schindlerem

Życie Oskara Schindlera nie było wolne od problemów. W latach 1931–1932 był kilkakrotnie aresztowany za pijaństwo w miejscach publicznych. Przez znaczną część życia zmagał się z uzależnieniem od alkoholu, co było jedną z przyczyn jego chronicznego zadłużenia przed wojną.

Podczas wojny Oskar Schindler był trzykrotnie aresztowany przez nazistowskie służby bezpieczeństwa. Jedno z aresztowań dotyczyło handlu na czarnym rynku. Innym razem został zatrzymany za złamanie ustaw norymberskich, gdy podczas urodzin w fabryce pocałował żydowską dziewczynę. W 1944 roku aresztowano go w związku z dochodzeniem korupcyjnym dotyczącym Amona Götha. Za każdym razem udawało mu się odzyskać wolność dzięki wpływom i znajomościom w partii nazistowskiej.

Ciekawostki z życia Oskara Schindlera

Od młodości Oskar Schindler wykazywał wielką pasję do motocykli. Posiadał maszynę Moto Guzzi i przez kilka lat brał udział w amatorskich wyścigach górskich.

Jesienią 1940 roku Oskar Schindler został wysłany przez Abwehrę do Turcji z misją zbadania korupcji wśród niemieckich oficerów wywiadu pracujących w tamtejszej ambasadzie.

W 1943 roku Oskar Schindler kilkakrotnie podróżował do Budapesztu, gdzie spotykał się z liderami syjonistycznymi. Przekazywał im raporty o zbrodniach nazistów na Żydach i przemycał fundusze od Agencji Żydowskiej dla Palestyny, które następnie oddawał żydowskiemu podziemiu w Polsce.

Kluczowe etapy ratowania Żydów przez Oskara Schindlera:

• Przejęcie fabryki naczyń emaliowanych w Krakowie (1939).
• Zatrudnianie Żydów jako tańszej siły roboczej, co stopniowo przekształciło fabrykę w bezpieczne schronienie.
• Nadanie fabryce statusu „istotnej dla wysiłku wojennego” w celu ochrony pracowników przed deportacją.
• Budowa podobozu w Płaszowie z lepszymi warunkami dla więźniów.
• Przekonanie władz SS do przeniesienia fabryki do Brünnlitz (1944), co uratowało 1200 osób.

Chronologia życia i działalności Oskara Schindlera:

Historia Oskara Schindlera stanowi przejmujące świadectwo odwagi i człowieczeństwa w ekstremalnych warunkach. Niemiecki przemysłowiec, początkowo działający na rzecz własnych korzyści, wykazał się niezwykłą determinacją w ratowaniu życia ponad tysiąca Żydów podczas II wojny światowej. Jego decyzja o przekształceniu fabryki w schronienie i wykorzystaniu swojego wpływu do ochrony ludzi przed Zagładą, mimo przynależności do partii nazistowskiej, jest przykładem, jak jednostka może przeciwstawić się złu i ocalić ludzkie istnienia w obliczu niewyobrażalnych tragedii.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Oskar_Schindler